Η μνήμη είναι πράγμα περίεργο. Όταν έχει κουβέντα με την καρδιά, τότε κρατάει ζωντανή για πάντα την όποια κουβέντα έκανε μαζί της. Δεν μπορώ να εξηγήσω διαφορετικά πώς από τη 10ετία του ’60 μου έχει μείνει ζωντανή η ανάμνηση μιας μέρας που στη Σπάρτη περνούσε το θρυλικό «Ράλλυ Ακρόπολις». 

Απόγευμα  του 1969, τριάντα του Μάη ήτανε (μάλλον), και, θυμάμαι,  όπως κάθε χρόνο, όλη η Σπάρτη βρισκότανε στο πόδι για να δει και να θαυμάσει τα αγωνιστικά αυτοκίνητα (ελληνικά και ξένα) που θα περνάγανε  μέσα από την πόλη, αφού τότε η Πελοπόννησος ήταν προορισμός του θρυλικού αυτού αγώνα και η Λακωνία βρισκότανε μέσα στις επιλογές των οργανωτών. Η χάραξη στη Λακωνία περιελάμβανε απαιτητικές χωμάτινες ειδικές διαδρομές σε ορεινά κομμάτια, που δοκίμαζαν τα ιστορικά πληρώματα της εποχής.

1970: Ειδική διαδρομή κάπου κοντά στη Σπάρτη

Είχα, λοιπόν, στηθεί μαζί με πολλούς άλλους Σπαρτιάτες, μικρούς και μεγάλους,  στη γωνία Παλαιολόγου και Θερμοπυλών, στη σημερινή Πινακοθήκη,  περιμένοντας, υπομονετικά, να δούμε και να θαυμάσουμε τα αυτοκίνητα του 17ου Ράλλυ Ακρόπολις, που γινότανε εκείνη τη χρονιά. Και λέω «περιμέναμε υπομονετικά», μιας και δεν γνωρίζαμε πότε ακριβώς θα περάσουν τα αυτοκίνητα, αφού είχαν ήδη δημιουργήσει χρονικές διαφορές μεταξύ τους, μετά την εκκίνηση που είχε δοθεί στην Αθήνα, στις 29 Μαΐου 1969, κάτω από τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης. Τα αυτοκίνητα, εκείνη τη χρονιά, έρχονταν από Αρκαδία, θα έμπαιναν στη Σπάρτη από την οδό Τριπόλεως (σημερινή οδό των 118), μετά θα έστριβαν αριστερά στην Παλαιολόγου, θα διέσχιζαν την πόλη και θα κατευθύνονταν προς το Γύθειο και τη Μονεμβασιά.

*Σε κάποιες διοργανώσεις τα αυτοκίνητα έρχονταν από Καλαμάτα, μέσω Λαγκάδας Ταϋγέτου, και συνέχιζαν προς Τρίπολη

1969: Στιγμιότυπο από την εκκίνηση

Περιττό να πω ότι τα πεζοδρόμια των οδών Τριπόλεως και Παλαιολόγου ήτανε γεμάτα με κόσμο, σ’ όλο το μήκος τους, ενώ κάποιοι είχανε φύγει με τα αυτοκίνητά τους για πιο συναρπαστικά σημεία της διαδρομής, εκτός Σπάρτης. Κάποια στιγμή, στο βάθος της οδού Τριπόλεως, προς Α. Σπυρίδωνα, ακούστηκε ο χαρακτηριστικός συναρπαστικός ήχος της εξάτμισης, από τα «γκάζια» που είχε βάλει ο οδηγός. Αμέσως το πλήθος ρίγησε, συγκέντρωσε την προσοχή του και σε λίγα δευτερόλεπτα φάνηκε στην Τριπόλεως μια κόκκινη Porsche 911 S, με τον αριθμό 1 στην πόρτα του οδηγού και του συνοδηγού. Μουγκρίζοντας, διέσχισε την Τριπόλεως σαν σίφουνας και φτάνοντας στη γωνία της Βιβλιοθήκης χωρίς να κόψει ταχύτητα,  έστριψε απότομα αριστερά στην Παλαιολόγου. Το αυτοκίνητο «έκανε κωλιά» (όπως λέγαμε τότε), τα λάστιχα τσίριξαν στην άσφαλτο και πολλοί θεατές, ασυναίσθητα, έκαναν πίσω, από φόβο μη φύγει η Porsche στο πεζοδρόμιο. Προλάβαμε να δούμε τον οδηγό και τον συνοδηγό με τα κράνη και τις φόρμες τους και ύστερα, ώσπου ν’ ανοιγοκλείσουμε τα βλέφαρά μας, η κόκκινη Porsche χάθηκε στο βάθος της  Παλαιολόγου, ενώ εμείς χειροκροτούσαμε δαιμονιωδώς.

1969: Η νικήτρια Porsche σε μια ειδική διαδρομή

Κατά τα συνήθη, άρχισαν τα σχόλια και η αναμονή για την επόμενη «βολίδα» και μερικοί που είχαν μαζί τους αποκόμματα εφημερίδων λέγανε ότι  μέσα σ’ αυτό το αμάξι ήτανε το φινλανδικό δίδυμο των Pauli Toivonen και Martti Kolari, οι οποίοι, τελικά, ήταν και οι νικητές του αγώνα. Στη συνέχεια, αραιά-πυκνά, άρχισαν να περνούν και άλλα αγωνιστικά αυτοκίνητα, το ένα μετά το άλλο, με ταχύτητες και ελιγμούς στη στροφή ανάλογα με τον οδηγό και το αυτοκίνητο, μέσα στα ενθουσιώδη χειροκροτήματα και τις ιαχές των εκστασιασμένων θεατών.

Σιγά –σιγά, άρχισε να σουρουπώνει, το πέρασμα των αυτοκινήτων αραίωσε και μαζί αραίωσαν και οι θεατές, οι οποίοι τράβηξαν για τα καφενεία και τα ζαχαροπλαστεία της πλατείας ενώ οι πιο μερακλήδες για τα συνοικιακά ταβερνάκια.

«Κόσμος και κοσμάκης παρέμεινε το βράδυ της περασμένης Πέμπτης εκτός οικίας, μέχρι τα βαθιά μεσάνυχτα, χαζεύοντας με τα διερχόμενα αυτοκίνητα του «ράλλυ». Οι «ειδήμονες» επληροφόρουν συνεχώς τους αδαείς περί του τύπου των οχημάτων και των ικανοτήτων των οδηγών ενώ οι πολλοί επωφελήθησαν της σπανίας αυτής «οκαζιόν» και το έριξαν στο…υπαίθριο «πιοτί»…»

ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ, 28-5-1967

Εγώ είχα στην τσέπη χαρτζιλίκι απ’ τον παππού μου τον Γιάννη και τράβηξα για το σινεμά «ΦΑΡΟΣ», που έπαιζε την ωραία, νεανική και τρυφερή ιταλική ταινία  «Nel sole» με τον Αλ Μπάνο και τη Ρομίνα Πάουερ.

Εκεί, μέσα στον όμορφο και αξέχαστο αυτόν κινηματογράφο της Σπάρτης, που είχε ανοίξει διάπλατα τη συρόμενη οροφή του και είχε γίνει θερινός, άκουσα και είδα για πρώτη φορά τον Αλ Μπάνο να τραγουδά για την αγαπημένη του Ρομίνα Πάουερ τα υπέροχα τραγούδια «IO DI NOTE»,  «NEL SOLE» κ.α.  Aπό το βράδυ εκείνο, μέχρι και σήμερα, όποτε ακούω το «IO DI NOTE», ξυπνά μέσα μου η Σπάρτη του 1969, το ΡΑΛΛΥ ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ και η μαγευτική εκείνη βραδιά στην αίθουσα του «ΦΑΡΟΣ», με ανοιχτή τη συρόμενη οροφή και τ’ αστέρια και το φεγγάρι να βλέπουν μαζί μας την ταινία. 

Η Σπάρτη είχε μια ιδιαίτερη σχέση με το Ράλλυ Ακρόπολις, αφού τα αυτοκίνητα, σε κάποιες διοργανώσεις τουλάχιστον, σταματούσαν στο πρατήριο υγρών καυσίμων Κώστα Κορωνιού, στη διασταύρωση Τριπόλεως και Αρχιδάμου, για να ανεφοδιασθούν σε καύσιμα και να πάρουν μιαν ανάσα τα πληρώματα:

10ετία ’50: Το πρατήριο ΚΟΡΩΝΙΟΥ

«Εις την είσοδον της Σπάρτης, επί της οδού Τριπόλεως, ο επισκέπτης αντικρύζει ένα κομψό πρατήριο της ΒΡ, που ανήκει στον φιλοπρόοδο νέο συμπολίτη μας κ. Κώστα Κορωνιό.

Ο κ. Κορωνιός, από τους πρωτοπόρους οικιστάς εκείνης της περιοχής της Σπάρτης, έδωσε όλη του την ψυχή και όλο του το γούστο για να εξωραΐσει το τοπίο και συγχρόνως να δημιουργήσει – δαιμόνιος και ακάματος καθώς είναι – μιαν ανθούσα επιχείρηση. Ένα ολόκληρο οικοδομικό συγκρότημα στεγάζει σήμερα, εκτός του πρατηρίου της ΒΡ, ένα σύγχρονο πλυντήριο αυτοκινήτων, παράρτημα πωλήσεως εξαρτημάτων διαφόρων οχημάτων, έκθεσιν αυτοκινήτων και τρακτέρ FORD – των οποίων έχει την αντιπροσωπείαν - ηλεκτρικά ψυγεία PHILLIPS και άλλων ευρωπαϊκών φιρμών, ψεκαστικά μηχανήματα, φρέζες και πολλά άλλα είδη. 

Ο κ. Κορωνιός διακρίνεται δια την ευγένειαν του χαρακτήρος και την απέραντον καλωσύνην του και κατακτά τους πάντας με την ευχάριστη παρουσία του. 

Όπως προσφάτως κατέκτησε όλους τους ξένους οδηγούς που έλαβαν μέρος στο τελευταίο Ράλλυ Ακρόπολις και που στάθμευσαν στο πρατήριό του για να ανεφοδιασθούν σε καύσιμα και να ξεκουρασθούν για λίγο.»

ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ, 15-6-1965

Ο Κορωνιός Κων/νος του Ανδρέα (1924 -1996) γεννήθηκε στο Παρόρι και σύζυγός του ήταν η   Θεώνη Βαρβιτσιώτη από Σπάρτη, με την οποία απέκτησε δυο παιδιά , τον Ανδρέα και τον Θέμη.

Κώστας Α. Κορωνιός

Υπήρξε ένας θαυμάσιος άνθρωπος και επιχειρηματίας που, όπως λέει ο λαός, «άφησε όνομα» στη Σπάρτη. Στα 1957 άνοιξε πρατήριο βενζίνης και πλυντήριο στην όχι πολυσύχναστη τότε οδό Τριπόλεως, το οποίο επεξέτεινε και συμπλήρωσε όπως αναφέρει αναλυτικά και στο ρεπορτάζ του ο δημοσιογράφος Γιάννης Καστάνης στην εφημερίδα του «Ο ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ». Το πρατήριο ΚΟΡΩΝΙΟΥ ήταν, τότε,  το μεγαλύτερο κατάστημα της Σπάρτης, που, εκτός άλλων, διακρινόταν ως κτήριο για την απλή αλλά σύγχρονη αρχιτεκτονική του.

Το πρατήριο έκλεισε στα 1982 και την επιχείρηση συνέχισαν τα παιδιά του, Ανδρέας και Θέμης, ως αντιπροσωπεία αυτοκινήτων. 

-Η Σπάρτη του 1969, το Ράλλυ Ακρόπολις, το Πρατήριο Κορωνιού, οι Σπαρτιάτες-θεατές του Χθες, το ΣΙΝΕ ΦΑΡΟΣ, ο Αλ Μπάνο και η Ρομίνα Πάουερ, το τραγούδι IO DI NOTE… 

Τι άλλο χρειάζεσαι για να νιώθεις τυχερός που τα έζησες;

Σπάρτη 15-6-2026

Βαγγέλης Μητράκος