Κάποιοι δυσαρεστημένοι ψηφοφόροι της Νέας Δημοκρατίας ετοιμάζονται να τιμωρήσουν τον Μητσοτάκη στις επόμενες εκλογές, θεωρώντας ότι στη δεύτερη Κυριακή θα αποφασίσουν ποιος τελικά θα κυβερνήσει. Όμως υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια: μπορεί να μην υπάρξει δεύτερη Κυριακή.
Στην τελευταία δημοσκόπηση της Interview περιλαμβάνεται ένα εύρημα που αξίζει περισσότερη προσοχή από την ίδια την πρόθεση ψήφου. Μόλις το 11% προτιμά συγκυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ, ενώ το 33% επιλέγει συνεργασία κομμάτων της Κεντροαριστεράς και της Αριστεράς, όπως της ΕΛΑΣ του Τσίπρα, του ΠΑΣΟΚ και άλλων δυνάμεων. Τριπλάσιο ποσοστό. Ένα ακόμη 30% θέλει νέες εκλογές μέχρι να προκύψει αυτοδυναμία, ενώ το 18% προτιμά οικουμενική κυβέρνηση.
Έλα όμως που οι βουλευτικές εκλογές δεν είναι δημοτικές. Δεν προβλέπεται δεύτερος γύρος επειδή κανένα κόμμα δεν συγκέντρωσε αυτοδυναμία. Εάν σχηματιστεί κυβέρνηση που εξασφαλίζει την εμπιστοσύνη της Βουλής, οι εκλογές τελείωσαν. Το πρώτο κόμμα έχει την πρώτη διερευνητική εντολή, όχι και το αποκλειστικό δικαίωμα διακυβέρνησης.
Εάν το πρώτο κόμμα συγκεντρώσει λιγότερο από 25%, είναι γνωστό ότι δεν παίρνει κανένα μπόνους εδρών. Από το 25% και πάνω το μπόνους αυξάνεται προοδευτικά, από 20 μέχρι και 50 έδρες. Πρόκειται για μια απότομη μεταβολή του εκλογικού μηχανισμού, η οποία επηρεάζει την κατανομή εδρών ολόκληρης της Βουλής.
Η Interview καταγράφει τη ΝΔ στο 29,4%, την ΕΛΑΣ στο 15,7%, το ΠΑΣΟΚ στο 14,5%, την Ελληνική Λύση στο 7,3% και την Ελπίδα της Καρυστιανού στο 4,6%. Ας κάνουμε μια απλή αριθμητική άσκηση με αυτά τα ποσοστά, εξετάζοντας ένα υποθετικό τετρακομματικό σχήμα, διαφορετικό από τη συνεργασία Κεντροαριστεράς και Αριστεράς που προτιμά το 33%.
Εάν το 22% των εκτιμώμενων ψηφοφόρων της ΝΔ αποφάσιζε να απέχει, ενώ όλοι οι υπόλοιποι συμμετείχαν κανονικά, το 29,4% της ΝΔ θα γινόταν περίπου 24,5%. Το μπόνους θα εξαφανιζόταν, ενώ τα υπόλοιπα κόμματα θα έβλεπαν τα ποσοστά τους να αυξάνονται, χωρίς να έχουν κερδίσει ούτε μία επιπλέον ψήφο. Απλώς επειδή θα είχε μειωθεί ο συνολικός αριθμός των εγκύρων ψηφοδελτίων.
Με ενδεικτική πανελλαδική ανακατανομή των εδρών, η ΕΛΑΣ, το ΠΑΣΟΚ, η Ελληνική Λύση και η Ελπίδα της Καρυστιανού θα μπορούσαν να συγκεντρώσουν περίπου 149 έδρες, αντί των 126 που τους αποδίδει σήμερα η δημοσκόπηση. Δύο λιγότερες από τις 151, μόνο που το Σύνταγμα δεν απαιτεί πάντοτε 151 θετικές ψήφους για να λάβει μια κυβέρνηση την εμπιστοσύνη της Βουλής.
Το άρθρο 84 προβλέπει την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων βουλευτών, με κατώτατο όριο τις 120 θετικές ψήφους. Εάν, για παράδειγμα, οι περίπου 19 βουλευτές που θα αναλογούσαν στο ΚΚΕ απουσίαζαν από την ψηφοφορία εμπιστοσύνης, θα αρκούσαν 141 θετικές ψήφοι. Οι 149 θα επαρκούσαν, χωρίς το ΚΚΕ να συμμετάσχει στην κυβέρνηση ή να την υπερψηφίσει. Φυσικά, η αποχή του ΚΚΕ αποτελεί υπόθεση του παραδείγματος και όχι ανακοινωμένη πολιτική απόφασή του.
Υπάρχει όμως και δεύτερος μηχανισμός, ακόμη απλούστερος. Εάν, αντί να απέχει, το 17% των εκτιμώμενων ψηφοφόρων της ΝΔ μετακινούνταν αντιδραστικά προς αυτά τα τέσσερα κόμματα, η ΝΔ θα έπεφτε περίπου στο 24,4%. Μόνο που αυτή τη φορά οι ψήφοι της δεν θα εξαφανίζονταν από την κάλπη. Θα προστίθεντο στη δύναμη των άλλων, που στην ίδια ενδεικτική αναλογική άσκηση θα μπορούσαν να συγκεντρώσουν περίπου 155 έδρες. Μια κοινοβουλευτική πλειοψηφία τεσσάρων κομμάτων, χωρίς τη Νέα Δημοκρατία και χωρίς να απαιτείται η αποχή του ΚΚΕ.
Πρόκειται για υποθετικούς πανελλαδικούς υπολογισμούς, όχι εκλογικές προβλέψεις. Προϋποθέτουν αμετάβλητες τις υπόλοιπες ψήφους και τα κόμματα που ξεπερνούν το 3%, ενώ η ακριβής κατανομή των εδρών μπορεί να διαφέρει.
Φυσικά, άλλο η κοινοβουλευτική αριθμητική και άλλο η πολιτική συμφωνία. Τέσσερα κόμματα μπορεί να διαθέτουν 155 έδρες και να μην καταφέρουν να συμφωνήσουν ούτε στο πρόσωπο του πρωθυπουργού. Μπορεί όμως και να συμφωνήσουν, όπως έχει συμβεί στην ελληνική πολιτική ιστορία με συνεργασίες που προηγουμένως παρουσιάζονταν ως αδιανόητες.
Άλλωστε, όσοι θεωρούν αδιανόητη τη συνεργασία Αριστεράς και Δεξιάς μάλλον έχουν ξεχάσει ότι η Ελλάδα κυβερνήθηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα και τους ΑΝΕΛ του Πάνου Καμμένου. Όχι για μερικές εβδομάδες, αλλά για χρόνια. Μια συγκυβέρνηση ΕΛΑΣ, ΠΑΣΟΚ, Ελληνικής Λύσης και Ελπίδας της Καρυστιανού θα αποτελούσε ένα διαφορετικό, εξίσου ετερόκλητο πολιτικό σχήμα. Η Καρυστιανού έχει ήδη περάσει από την κοινωνική διαμαρτυρία στην κομματική πολιτική, διεκδικώντας τη διακυβέρνηση με την Ελπίδα για τη Δημοκρατία, στην οποία η Interview αποδίδει 14 έδρες.
Και τώρα ας επιστρέψουμε στους δυσαρεστημένους Νεοδημοκράτες που σχεδιάζουν να τιμωρήσουν τον Μητσοτάκη την περίφημη "πρώτη" Κυριακή. Τι ακριβώς περιμένουν να συμβεί μετά; Να τον καταψηφίσουν, να αντικατασταθεί μέσα σε λίγες εβδομάδες από την ηγεσία της ΝΔ και να επιστρέψουν όλοι ευχαριστημένοι στο κόμμα τους τη δεύτερη Κυριακή;
Είναι φαιδρό και μόνο να θεωρεί κάποιος δεδομένο ένα τέτοιο σχέδιο. Μια αλλαγή αρχηγού δεν προγραμματίζεται μεταξύ δύο εκλογικών αναμετρήσεων σαν να πρόκειται για αλλαγή βάρδιας. Και, κυρίως, προϋποθέτει ότι θα υπάρξει πράγματι δεύτερη αναμέτρηση.
Γιατί η ψήφος διαμαρτυρίας δεν έχει ημερομηνία λήξης. Ούτε προβλέπεται διαδικασία επιστροφής της όταν ο ψηφοφόρος διαπιστώσει ότι το αποτέλεσμα δεν ήταν αυτό που φανταζόταν. Το ψηφοδέλτιο δεν συνοδεύεται από επεξηγηματική επιστολή προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Δεν γράφει "ψηφίζω αυτό το κόμμα μόνο για να στείλω μήνυμα, αλλά στη δεύτερη Κυριακή θα ψηφίσω αλλιώς".
Ενώ λοιπόν κάποιοι δυσαρεστημένοι Νεοδημοκράτες καταστρώνουν σχέδια για την πρώτη και τη δεύτερη Κυριακή, μπορεί να λογαριάζουν χωρίς τον ξενοδόχο. Έναν ξενοδόχο που θα έχουν διορίσει οι ίδιοι.
Τη συμμαχία των χαμένων. Μια κυβέρνηση patchwork με την ΕΛΑΣ του Τσίπρα, το ΠΑΣΟΚ του Ανδρουλάκη, την Ελληνική Λύση του Βελόπουλου και την Ελπίδα της Καρυστιανού. Τέσσερα κόμματα που κανένα τους δεν κατάφερε να κερδίσει τις εκλογές, αλλά που μαζί θα μπορούσαν να συγκροτήσουν κυβέρνηση χωρίς το πρώτο κόμμα.
Μια κυβέρνηση συνεργασίας που θα εξασφάλιζε την εμπιστοσύνη της Βουλής δεν θα είχε καμία συνταγματική υποχρέωση να προκηρύξει νέες εκλογές για να δώσει σε κάποιους την ευκαιρία να ξανασκεφτούν την ψήφο τους. Κορόιδα είναι;
Γιατί η κάλπη δεν καταγράφει τις προσωπικές προθέσεις πίσω από κάθε ψήφο. Κατανέμει έδρες, και οι έδρες σχηματίζουν κυβερνήσεις.
Η πρώτη Κυριακή μπορεί κάλλιστα να είναι και η τελευταία. Ο καθένας βγάζει τα συμπεράσματά του.
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
https://www.capital.gr/o-agis-beroutis-grafei/4029281/koroida-einai/