Του Κώστα Κατίκου
Σε πραγματικό χρόνο θα μπορούν να παρακολουθούν οι ελεύθεροι επαγγελματίες την πληρωμή των εισφορών τους στον ΕΦΚΑ, καθώς και των δόσεων ρύθμισης, εφόσον έχουν οφειλές. Η αλλαγή συνδέεται με το νέο πληροφοριακό σύστημα του ΕΦΚΑ και έρχεται να περιορίσει σημαντικά τις καθυστερήσεις που υπήρχαν μέχρι σήμερα στην εμφάνιση των πληρωμών στο μηχανογραφικό σύστημα του Φορέα.
Το νέο υποσύστημα για τους μη μισθωτούς τέθηκε σε παραγωγική λειτουργία στις 13 Ιουλίου 2026, στο πλαίσιο του νέου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος του ΕΦΚΑ. Μέσω των νέων ηλεκτρονικών υπηρεσιών οι ασφαλισμένοι έχουν πλέον αναλυτική εικόνα των ασφαλιστικών τους υποχρεώσεων, των τρεχουσών και καθυστερούμενων εισφορών, των ημερομηνιών πληρωμής, αλλά και της εξόφλησης των εισφορών ανά μήνα.
Με το προηγούμενο καθεστώς, η ενημέρωση των πληροφοριακών συστημάτων για την εξόφληση των εισφορών γινόταν με καθυστέρηση, καθώς οι πληρωμές επεξεργάζονταν στο πλαίσιο περιοδικών –ανά 15νθήμερο- μηχανογραφικών διαδικασιών. Αυτό μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα κυρίως σε περιπτώσεις όπου ο ασφαλισμένος είχε ανάγκη να αποδείξει άμεσα ότι έχει εξοφλήσει τις υποχρεώσεις του.
Πλέον, η διαδικασία έχει επιταχυνθεί σημαντικά. Ήδη ο ΕΦΚΑ είχε θέσει σε λειτουργία την άμεση επεξεργασία των πληρωμών εισφορών μη μισθωτών μέσω του κωδικού RF, με online διαβίβαση μέσω των τραπεζών και της ΔΙΑΣ. Ο Φορέας είχε επισημάνει ότι το σύστημα ενημερώνεται άμεσα για τις πραγματοποιούμενες πληρωμές και ότι οι ασφαλισμένοι μπορούν να εκδίδουν χωρίς καθυστέρηση αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας.
Τι βλέπει πλέον ο ασφαλισμένος
Στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του ΕΦΚΑ οι ελεύθεροι επαγγελματίες μπορούν να έχουν εικόνα για τις τρέχουσες και καθυστερούμενες εισφορές, τις ημερομηνίες εμπρόθεσμης πληρωμής, την κατάσταση εξόφλησης ανά μήνα και τα ειδοποιητήρια.
Η ενημέρωση αφορά και όσους έχουν οφειλές σε ρύθμιση. Έτσι, ο ασφαλισμένος μπορεί να ελέγχει εάν η καταβολή της δόσης έχει καταχωριστεί, χωρίς να χρειάζεται να περιμένει την επόμενη περιοδική ενημέρωση των συστημάτων.
Η ροή των πληρωμών πραγματοποιείται σε 24ωρη βάση, με εξαίρεση τις δύο τελευταίες ημέρες του μήνα, οπότε η καταγραφή των πληρωμών διακόπτεται προσωρινά και συνεχίζεται στις αρχές του επόμενου μήνα. Αυτό σημαίνει ότι πληρωμές που πραγματοποιούνται στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μπορεί να εμφανιστούν στους λογαριασμούς των ασφαλισμένων μετά τις πρώτες εργάσιμες ημέρες του επόμενου μήνα.
Έτσι, για παράδειγμα, εάν ένας ελεύθερος επαγγελματίας πληρώσει τις εισφορές του Οκτωβρίου στις 28 ή 30 Οκτωβρίου, η πληρωμή μπορεί να εμφανιστεί στον λογαριασμό του μέσω του myEFKA μετά τις δύο πρώτες εργάσιμες ημέρες του Νοεμβρίου. Εάν η πληρωμή γίνει νωρίτερα, η ενημέρωση πραγματοποιείται χωρίς την προηγούμενη καθυστέρηση.
Εκκαθάριση εισφορών ανά τρίμηνο
Μία ακόμη αλλαγή που ετοιμάζεται μέσα στο 2027 και θα διευκολύνει όσους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους έχουν παράλληλα και μισθωτή απασχόληση είναι η εκκαθάριση και ο συμψηφισμός των εισφορών μισθωτής και μη μισθωτής απασχόλησης ανά τρίμηνο.
Στην παράλληλη ασφάλιση, οι εισφορές που καταβάλλονται από τη μισθωτή εργασία συνυπολογίζονται με τις εισφορές που αντιστοιχούν στη μη μισθωτή δραστηριότητα. Με βάση το ισχύον σύστημα, η εκκαθάριση γίνεται σε ετήσια βάση. Η διαδικασία μπορεί να οδηγήσει είτε σε χρεωστικό αποτέλεσμα είτε σε πιστωτικό υπόλοιπο και επιστροφή ή συμψηφισμό εισφορών.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει γίνει για το 2027, η μετάβαση στην τριμηνιαία εκκαθάριση αναμένεται να οδηγήσει σε τρεις εκκαθαρίσεις μέσα στο ίδιο έτος. Η πρώτη θα είναι περίπου στον Απρίλιο και θα αφορά την εκκαθάριση του 2026, ενώ οι επόμενες που θα γίνουν ανά τρίμηνο θα αφορούν τα πρώτα τρίμηνα του 2027.
Πρακτικά, ένας ελεύθερος επαγγελματίας που εργάζεται ταυτόχρονα ως μισθωτός και έχει καταβάλει περισσότερες εισφορές από αυτές που τελικά απαιτούνται, θα μπορεί να διαπιστώνει πολύ νωρίτερα το ποσό που δικαιούται να επιστραφεί ή να συμψηφιστεί. Αντίστοιχα, εφόσον προκύπτει πρόσθετη οφειλή, αυτή θα εντοπίζεται νωρίτερα και δεν θα συσσωρεύεται μέχρι την ετήσια εκκαθάριση.
Πηγή: https://www.capital.gr