Την άμεση ανάγκη επανεξέτασης και προσαρμογής του νέου μέτρου που επιβάλλει την υποχρεωτική ψηφιακή έκδοση παραστατικών διακίνησης αγαθών για κάθε μεταφορά ελαιοκάρπου, αναδεικνύει με Κοινοβουλευτική Ερώτηση προς τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η Βουλευτής Λακωνίας με το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής κα Νάγια Γρηγοράκου.
Όπως επισημαίνει, η εφαρμογή της απόφασης 1145/2025 (ΦΕΚ 5879/Β/4-11-2025), η οποία προβλέπει από 1/12/2025 την υποχρεωτική διαβίβαση στη myDATA όλων των παραστατικών διακίνησης αποθεμάτων, δημιουργεί ανυπέρβλητα πρακτικά εμπόδια στους Λάκωνες ελαιοπαραγωγούς. Η Λακωνία, ένας από τους πιο παραγωγικούς ελαιοκομικούς νομούς της χώρας, χαρακτηρίζεται από μεγάλο αριθμό ηλικιωμένων παραγωγών, μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις και αγροτικές περιοχές χωρίς επαρκή πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Η Βουλευτής υπογραμμίζει ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός της αγροτικής παραγωγής είναι αναγκαίος, αλλά δεν μπορεί να επιβάλλεται χωρίς υποδομές, χωρίς επαρκή χρόνο προσαρμογής και χωρίς στήριξη σε όσους βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της παραγωγής.
Παράλληλα, η απαίτηση έκδοσης ψηφιακού δελτίου την ώρα της φόρτωσης, σε σημεία όπου συχνά δεν υπάρχει καθόλου σήμα κινητής τηλεφωνίας, καθιστά τη διαδικασία πρακτικά αδύνατη. Το πρόβλημα εντείνεται όταν η φόρτωση γίνεται από εργάτες χωρίς ψηφιακή εξοικείωση ή γνώση της ελληνικής γλώσσας.
Η Βουλευτής τονίζει ότι η υποχρεωτική ψηφιακή έκδοση παραστατικών για κάθε μεμονωμένη μεταφορά μικρών ποσοτήτων, ιδιαίτερα στην περίοδο αιχμής όπου οι μετακινήσεις προς τα ελαιοτριβεία είναι συνεχείς, μετατρέπεται σε ψηφιακή γραφειοκρατία που ακυρώνει τον στόχο του μέτρου.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στους παραγωγούς βρώσιμης ελιάς, η οποία μεταφέρεται από το χωράφι στις αποθήκες των παραγώγων, και άρα δεν μπορούν να προχωρήσουν στην έκδοση ψηφιακού δελτίου αποστολής.
Με βάση τα παραπάνω, η κα Γρηγοράκου ρωτά τους αρμόδιους Υπουργούς :
- Προτίθεται το Υπουργείο να εξετάσει διαφοροποιημένη αντιμετώπιση αναγνωρίζοντας τις ιδιαιτερότητες της ελαιοκομικής δραστηριότητας που καθιστούν τις τρέχουσες απαιτήσεις πρακτικά ανεφάρμοστες;
- Προτίθεστε να εξετάσετε το ενδεχόμενο της καθολικής εξαίρεσης των αγροτών κανονικού καθεστώτος από το εν λόγω μέτρο;
- Ποιες είναι διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούν οι ελαιοπαραγωγοί βρώσιμης ελιάς σχετικά με το ψηφιακό δελτίο αποστολής;
- Εξετάζεται η ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας με υποχρεωτική καταγραφή ποσοτήτων ελαιόκαρπου και ελαιόλαδου ανά παραγωγό να γίνεται αποκλειστικά στα ελαιοτριβεία με τις δηλώσεις συγκομιδής ελαιόκαρπου για λάδι;
- Εξετάζεται το ενδεχόμενο παράτασης της υποχρεωτικής εφαρμογής του μέτρου, δεδομένου ότι ο χρόνος προσαρμογής είναι ανεπαρκής, τα προβλήματα που έχουν ήδη αναδειχθεί παραμένουν άλυτα και οι αντίστοιχες πλατφόρμες που έχουν δημιουργηθεί ελλιπείς και μη φιλικές στο χρήστη;
- Ποιες ενέργειες θα αναληφθούν για την ενημέρωση, καθοδήγηση και ουσιαστική στήριξη των ελαιοπαραγωγών, ώστε να μην επωμιστούν αποκλειστικά το κόστος και τις δυσχέρειες που δημιουργεί η ψηφιακή μετάβαση στη διακίνηση του ελαιοκάρπου;
- Πώς θα διασφαλιστεί ότι οι ελαιοπαραγωγοί της Λακωνίας, ειδικά στις απομακρυσμένες και ορεινές περιοχές, μπορούν να εφαρμόσουν την ψηφιακή έκδοση παραστατικών σε περιοχές χωρίς επαρκές σήμα κινητής τηλεφωνίας ή πρόσβαση στο διαδίκτυο;
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ερώτησης:
Προς:
Τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Κυριάκο Πιερρακάκη
Τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Κωνσταντίνο Τσιάρα
Θέμα: «Αδυναμία πρακτικής εφαρμογής της ψηφιακής έκδοσης παραστατικών διακίνησης από τους ελαιοπαραγωγούς της Λακωνίας»
Η Λακωνία αποτελεί έναν από τους πλέον παραγωγικούς ελαιοκομικούς νομούς της χώρας, με χιλιάδες οικογένειες να βασίζουν το εισόδημά τους στη συγκομιδή και διάθεση ελαιοκάρπου. Παρά όμως τον κρίσιμο ρόλο της ελαιοπαραγωγής στην τοπική οικονομία, οι νέες υποχρεώσεις ψηφιακής έκδοσης παραστατικών διακίνησης αγαθών —συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής καταχώρισης στη myDATA για κάθε μεταφορά ελαιοκάρπου— δημιουργούν σοβαρά εμπόδια που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα της λακωνικής υπαίθρου.
Η σχετική απόφαση με αριθμ. 1145/2025 ΦΕΚ 5879/Β/4-11-2025 δημοσιεύτηκε στις 4.11.2025 και αναφέρει χαρακτηριστικά στο άρθρ. 5 ότι «Από την 1/12/2025 και εφεξής διαβιβάζονται υποχρεωτικά στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA τα δεδομένα της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων για το σύνολο των υπόχρεων οντοτήτων της παρούσας…». Το σύνολο υπόχρεων οντοτήτων σαφώς συμπεριλαμβάνει όλους τους αγρότες κανονικού καθεστώτος της χώρας και αφορά και την κατηγορία των ελαιοπαραγωγών.
Παρά την πρόθεση για εκσυγχρονισμό και διασφάλιση της ιχνηλασιμότητας, το νέο μέτρο εξελίσσεται σε σοβαρό και δυσανάλογο βάρος για χιλιάδες ελαιοπαραγωγούς. Οι περισσότεροι είναι άνθρωποι προχωρημένης ηλικίας, με μικρές και οικογενειακές εκμεταλλεύσεις, οι οποίοι καλούνται να διεκπεραιώσουν ψηφιακές διαδικασίες μέσα σε αγροτικές περιοχές όπου η πρόσβαση στο διαδίκτυο είναι ανύπαρκτη ή εξαιρετικά ασταθής.
Την ίδια στιγμή, ακόμη και όσοι διαθέτουν βασική ψηφιακή εξοικείωση αδυνατούν να εκδώσουν ψηφιακό δελτίο την ώρα της φόρτωσης, λόγω έλλειψης τηλεπικοινωνιακής κάλυψης. Επιπλέον, σε πολλές περιπτώσεις, η φόρτωση πραγματοποιείται από εργάτες χωρίς καμία γνώση ψηφιακών εφαρμογών ή και από μετακλητούς εργάτες γης που δεν μιλούν καν την ελληνική γλώσσα, καθιστώντας την τήρηση των υποχρεώσεων του νέου συστήματος πρακτικά αδύνατη.
Παράλληλα, οι Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας, ήδη σοβαρά υποστελεχωμένες, καλούνται να διαχειριστούν ένα επιπλέον διοικητικό φορτίο, να ελέγχουν δηλώσεις και να διενεργούν δειγματοληπτικούς ελέγχους, χωρίς να διαθέτουν το απαιτούμενο προσωπικό. Η δε απειλή επιβολής προστίμων σε περίπτωση οποιασδήποτε αστοχίας εντείνει την ανασφάλεια των παραγωγών.
Από τα παραπάνω καθίσταται σαφές ότι η απαίτηση να εκδίδεται ψηφιακό παραστατικό αμέσως μετά τη συγκομιδή για κάθε μεταφορά —συχνά υπό δύσκολες καιρικές ή γεωμορφολογικές συνθήκες— είναι εκτός πραγματικών δυνατοτήτων σημαντικού τμήματος των ελαιοπαραγωγών της Λακωνίας και όχι μόνο.
Αναμφισβήτητα η πολιτεία οφείλει να επιδιώκει τον εκσυγχρονισμό της αγροτικής παραγωγής· ωστόσο ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν μπορεί να προχωρά εις βάρος εκείνων που καλούνται να τον εφαρμόσουν, χωρίς επαρκή υποστήριξη, χωρίς ουσιαστικό χρόνο προσαρμογής και χωρίς τις απαραίτητες ψηφιακές υποδομές.
Δεδομένου ότι οι ελαιοπαραγωγοί, αλλά και όλοι οι αγρότες της Λακωνίας και της χώρας ήδη επιβαρύνονται από υψηλό κόστος παραγωγής και το νέο μέτρο λειτουργεί περισσότερο ως προσθετικός φραγμός παρά ως εργαλείο εκσυγχρονισμού.
Δεδομένου ότι η λακωνική ελαιοκομία χαρακτηρίζεται από υψηλή συχνότητα μετακινήσεων προς τα ελαιοτριβεία, ιδιαίτερα στην περίοδο αιχμής, με πολλαπλές ημερήσιες διαδρομές από κτήμα σε κτήμα για μικρές ποσότητες, καθιστά σαφές ότι η υποχρεωτική ψηφιακή έκδοση παραστατικών για κάθε μεμονωμένη μεταφορά δημιουργεί ψηφιακό γραφειοκρατικό φόρτο σε βαθμό που η διαδικασία γίνεται ουσιαστικά μη λειτουργική.
Δεδομένου ότι στη Λακωνία οι ελαιοπαραγωγοί που δραστηριοποιούνται στην καλλιέργεια βρώσιμης ελιάς, η οποία μεταφέρεται από το χωράφι στις αποθήκες των παραγώγων, δεν μπορούν να προχωρήσουν στην έκδοση ψηφιακού δελτίου αποστολής.
Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:
- Προτίθεται το Υπουργείο να εξετάσει διαφοροποιημένη αντιμετώπιση αναγνωρίζοντας τις ιδιαιτερότητες της ελαιοκομικής δραστηριότητας που καθιστούν τις τρέχουσες απαιτήσεις πρακτικά ανεφάρμοστες;
- Προτίθεστε να εξετάσετε το ενδεχόμενο της καθολικής εξαίρεσης των αγροτών κανονικού καθεστώτος από το εν λόγω μέτρο;
- Ποιες είναι διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούν οι ελαιοπαραγωγοί βρώσιμης ελιάς σχετικά με το ψηφιακό δελτίο αποστολής;
- Εξετάζεται η ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας με υποχρεωτική καταγραφή ποσοτήτων ελαιόκαρπου και ελαιόλαδου ανά παραγωγό να γίνεται αποκλειστικά στα ελαιοτριβεία με τις δηλώσεις συγκομιδής ελαιόκαρπου για λάδι;
- Εξετάζεται το ενδεχόμενο παράτασης της υποχρεωτικής εφαρμογής του μέτρου, δεδομένου ότι ο χρόνος προσαρμογής είναι ανεπαρκής, τα προβλήματα που έχουν ήδη αναδειχθεί παραμένουν άλυτα και οι αντίστοιχες πλατφόρμες που έχουν δημιουργηθεί ελλιπείς και μη φιλικές στο χρήστη;
- Ποιες ενέργειες θα αναληφθούν για την ενημέρωση, καθοδήγηση και ουσιαστική στήριξη των ελαιοπαραγωγών, ώστε να μην επωμιστούν αποκλειστικά το κόστος και τις δυσχέρειες που δημιουργεί η ψηφιακή μετάβαση στη διακίνηση του ελαιοκάρπου;
- Πώς θα διασφαλιστεί ότι οι ελαιοπαραγωγοί της Λακωνίας, ειδικά στις απομακρυσμένες και ορεινές περιοχές, μπορούν να εφαρμόσουν την ψηφιακή έκδοση παραστατικών σε περιοχές χωρίς επαρκές σήμα κινητής τηλεφωνίας ή πρόσβαση στο διαδίκτυο;
Η Ερωτώσα Βουλευτής
Παναγιώτα (Νάγια) Γρηγοράκου