Με αφορμή την πρόσφατη επιστολή της Ένωσης Επαγγελματιών Μονεμβασίας σχετικά με τις υπέρογκες χρεώσεις που επιβάλλονται από εταιρείες πνευματικών και συγγενικών δικαιωμάτων για τη χρήση μουσικής σε επιχειρήσεις εστίασης και τουρισμού, υπενθυμίζεται ότι το ζήτημα έχει ήδη αναδειχθεί κοινοβουλευτικά από τη Βουλευτή Λακωνίας και Υπεύθυνη ΚΤΕ Πολιτισμού του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, κα Νάγια Γρηγοράκου.
Συγκεκριμένα, η κ. Γρηγοράκου είχε καταθέσει σχετική Ερώτηση προς την Υπουργό Πολιτισμού (αρ. πρωτ. 1624/3.12.2025) για τα προβλήματα που δημιουργεί η λειτουργία των Οργανισμών Συλλογικής Διαχείρισης (ΟΣΔ), επισημαίνοντας ότι πολλές επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με πολλαπλές απαιτήσεις καταβολής αμοιβών για τη δημόσια εκτέλεση μουσικής και με έλλειψη σαφούς ενημέρωσης για τις υποχρεώσεις τους.
Στην κοινοβουλευτική της παρέμβαση η Βουλευτής Λακωνίας ανέδειξε τον κατακερματισμό των οργανισμών συλλογικής διαχείρισης που οδηγεί στο φαινόμενο οι επιχειρήσεις να καλούνται να καταβάλλουν αμοιβές σε περισσότερους του ενός οργανισμούς για την ίδια δραστηριότητα, δημιουργώντας σημαντική οικονομική επιβάρυνση κυρίως για μικρές επιχειρήσεις εστίασης και τουρισμού.
Η κα Νάγια Γρηγοράκου επισημαίνει ότι η προστασία των δικαιούχων πνευματικών και συγγενικών δικαιωμάτων επιβάλλεται να συμβαδίζει με τη σαφήνεια, τη διαφάνεια και τη δικαιοσύνη προς τους χρήστες που υποχρεούνται να καταβάλλουν αμοιβή, προκειμένου οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που αποτελούν βασικό κορμό της ελληνικής οικονομίας να γνωρίζουν τις οικονομικές υποχρεώσεις τους.
Σ’ αυτό το πλαίσιο είχε ζητήσει απαντήσεις στα ακόλουθα ερωτήματα:
- Ποια μέτρα λαμβάνει το Υπουργείο Πολιτισμού για τη διασφάλιση διαφάνειας και ενιαίας ενημέρωσης των χρηστών σχετικά με τις υποχρεώσεις τους απέναντι στους ΟΣΔ;
- Έχει εξεταστεί η δυνατότητα δημιουργίας ενός επίσημου, ενιαίου δημόσιου μητρώου/πλατφόρμας, όπου κάθε επιχείρηση θα μπορεί να ελέγχει εύκολα ποιοι ΟΣΔ την αφορούν, τι αμοιβή οφείλει και με ποια κριτήρια υπολογίζεται αυτή;
- Ποια μέτρα λαμβάνονται για την αντιμετώπιση φαινομένων παραπλάνησης επιχειρήσεων από τρίτους φορείς που ισχυρίζονται ότι παρέχουν νόμιμη κάλυψη χωρίς να είναι ΟΣΔ ή χωρίς να διαθέτουν τις απαιτούμενες εξουσιοδοτήσεις/αδειοδοτήσεις;
- Πώς προστατεύονται οι ίδιοι οι δικαιούχοι από την απώλεια εσόδων λόγω ατελούς ενημέρωσης και παραπλανητικών πρακτικών στην αγορά;
- Έχουν υλοποιηθεί ή προγραμματιστεί ενημερωτικές καμπάνιες προς τους χρήστες, σε συνεργασία με επαγγελματικούς/επιμελητηριακούς φορείς και τον ΟΠΙ, με στόχο την ενίσχυση της γνώσης και της «πνευματικής παιδείας» γύρω από την εύλογη αμοιβή και τη δημόσια εκτέλεση;
- Προτίθεται το Υπουργείο να εξετάσει νομοθετικές ή κανονιστικές παρεμβάσεις για την απλοποίηση του πλαισίου και τη μείωση του διοικητικού βάρους για τις επιχειρήσεις;
- Για ποιους λόγους δεν έχει οριστεί νέο Διοικητικό Συμβούλιο στον Ο.Π.Ι.;
Στην σχετική απάντησή του το Υπουργείο Πολιτισμού επισημαίνει ότι, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο για την πνευματική ιδιοκτησία, οι οργανισμοί συλλογικής διαχείρισης καταρτίζουν οι ίδιοι τα αμοιβολόγια για τη χρήση του ρεπερτορίου που εκπροσωπούν. Οι αμοιβές αυτές διαμορφώνονται με βάση διάφορα κριτήρια, όπως ο τρόπος δημόσιας εκτέλεσης της μουσικής, το μέγεθος και η χωρητικότητα του καταστήματος, η περιοχή λειτουργίας της επιχείρησης και άλλα οικονομικά χαρακτηριστικά.
Το Υπουργείο διευκρινίζει επίσης ότι σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ επιχειρήσεων και οργανισμών για το ύψος της αμοιβής, το ισχύον πλαίσιο προβλέπει δυνατότητα προσφυγής είτε στη δικαιοσύνη είτε σε διαδικασία διαιτησίας για τον καθορισμό της εύλογης αμοιβής.
Παράλληλα, σημειώνεται ότι την εποπτεία της λειτουργίας των οργανισμών συλλογικής διαχείρισης ασκεί ο Οργανισμός Πνευματικής Ιδιοκτησίας (ΟΠΙ), ο οποίος όμως δεν παρεμβαίνει στον καθορισμό των ίδιων των αμοιβών.
Ωστόσο, στην απάντησή του το Υπουργείο περιορίζεται κυρίως στην περιγραφή του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου, χωρίς να δίνει σαφείς απαντήσεις στα συγκεκριμένα ζητήματα που τέθηκαν στην κοινοβουλευτική ερώτηση, όπως η ανάγκη δημιουργίας ενός ενιαίου συστήματος ενημέρωσης των επιχειρήσεων, η αντιμετώπιση φαινομένων παραπλανητικών πρακτικών στην αγορά, η απλοποίηση των διαδικασιών για τους χρήστες μουσικής ή η ενίσχυση της διαφάνειας ως προς τις οικονομικές υποχρεώσεις των επιχειρήσεων.
Η κα Νάγια Γρηγοράκου υπογραμμίζει ότι το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν πολλές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, ιδιαίτερα σε τουριστικές περιοχές όπως η Μονεμβασιά, δεν αφορά μόνο την ύπαρξη του θεσμικού πλαισίου αλλά κυρίως την πρακτική λειτουργία του συστήματος και την έλλειψη σαφούς, ενιαίας και εύκολα προσβάσιμης ενημέρωσης για τους χρήστες μουσικής.
Η Βουλευτής Λακωνίας τονίζει ότι το ζήτημα παραμένει ιδιαίτερα σημαντικό για τις μικρές επιχειρήσεις της Λακωνίας και ειδικά των τουριστικών περιοχών, όπου η χρήση μουσικής αποτελεί βασικό στοιχείο της λειτουργίας των καταστημάτων.
«Είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί ένα πιο σαφές, διαφανές και λειτουργικό πλαίσιο, που θα προστατεύει τόσο τα δικαιώματα των δημιουργών όσο και τη βιωσιμότητα των μικρών επιχειρήσεων», σημειώνει η Βουλευτής Λακωνίας, υπογραμμίζοντας ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί το θέμα και να αναδεικνύει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες της περιοχής.
Δείτε εδώ αναλυτικά την Ερώτηση και τη σχετική απάντηση του Υπουργείου: