Το μείζον ζήτημα της απαξίωσης του Προγράμματος Νέων Αγροτών και, κατ’ επέκταση, της δημογραφικής συρρίκνωσης του αγροτικού πληθυσμού ανέδειξε η Βουλευτής Λακωνίας με το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, κα Νάγια Γρηγοράκου, καταθέτοντας Κοινοβουλευτική Ερώτηση προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά.

Στην Ερώτηση, που συνυπογράφεται από το σύνολο των Βουλευτών της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ, υπογραμμίζεται ότι «σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 67,8% των αρχηγών των αγροτικών εκμεταλλεύσεων είναι άνω των 55 ετών, σε αντίθεση με τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο, που ανέρχεται στο 57,6%. Επίσης, ο μέσος όρος των νέων αρχηγών κάτω των 35 ετών είναι μόλις στο 3,5%, όταν στην Ε.Ε. το εν λόγω ποσοστό ανέρχεται περίπου στο διπλάσιο, δηλαδή στο 6,5%. Τα ανωτέρω δεδομένα μαρτυρούν ότι τα επόμενα χρόνια η Ελλάδα πρέπει να αναπληρώσει πάνω από 200 χιλιάδες αγρότες και, ως εκ τούτου, πρέπει να χαράξουμε άμεσα ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αναπλήρωσης και ουσιαστικής στήριξης του αγροτικού πληθυσμού».

Εν συνεχεία, οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ αναφέρθηκαν στους κυριότερους παράγοντες που αποτρέπουν τους νέους από το να ασχοληθούν με τον αγροτικό κλάδο, δηλαδή: «τη γενικότερη υποβάθμιση της υπαίθρου και ιδίως των ορεινών περιοχών, την εγκατάλειψη του κοινωνικού κράτους, την έλλειψη αξιοκρατίας, ισονομίας και διαφάνειας, όπως αποδείχθηκε από το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, και την αβεβαιότητα που συνοδεύει την αγροτική παραγωγή, όπως το ανεξέλεγκτο κόστος παραγωγής, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, οι ζωονόσοι κ.λπ.».

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται «στο υψηλό κόστος εισόδου στην αγροτική δραστηριότητα, καθώς για να εισέλθει ένας νέος στο επάγγελμα χρειάζεται κεφάλαιο, γη και εξοπλισμό, κάτι που είναι αδύνατο για τους περισσότερους νέους επαγγελματίες της χώρας». Έτσι, αντί να υπάρξει ουσιαστική στήριξη προς τους νέους αγρότες, αλλά και ένα σύγχρονο, λειτουργικό και συνεπές κράτος, οι έστω και λίγοι νέοι που επιθυμούν να ασχοληθούν με το επάγγελμα βρίσκονται στο περιθώριο και βιώνουν την εγκατάλειψη από την Πολιτεία.

Συγκεκριμένα, οι Βουλευτές της Παράταξης αναφέρθηκαν στο Πρόγραμμα Νέων Αγροτών, όπου «στην 3η Πρόσκληση του Υπομέτρου 6.1 “Εγκατάσταση Νέων Γεωργών” του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης, κατά τη μεταβατική περίοδο 2021-2022, εγκρίθηκαν 13.888 δικαιούχοι και στις 13 Περιφέρειες της χώρας. Οι άνθρωποι αυτοί, ενώ έλαβαν το 70% της ενίσχυσης, δηλαδή την Α’ δόση, δεν έχουν λάβει μέχρι και σήμερα το υπόλοιπο 30% της ενίσχυσης, δηλαδή τη Β’ δόση, παρότι οι περισσότεροι από αυτούς πληρούν τις προϋποθέσεις.

Ακόμη χειρότερη αντιμετώπιση βρίσκουν οι εγκεκριμένοι της 1ης Πρόσκλησης της Παρέμβασης Π3-75.1 “Εγκατάσταση Γεωργών Νεαρής Ηλικίας” του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027, ύψους 410 εκατ. ευρώ, η οποία ούτε καν καλύφθηκε. Ειδικότερα, έως τις 11 Μαρτίου 2025 υποβλήθηκαν 6.829 αιτήσεις στήριξης, με συνολική αιτούμενη δαπάνη 241 εκατ. ευρώ. Έως και σήμερα, και παρά τις κυβερνητικές δεσμεύσεις, οι ενδιαφερόμενοι δεν έχουν καμία σαφή ενημέρωση για την αξιολόγηση της αίτησής τους ούτε για το χρονοδιάγραμμα και την έναρξη καταβολής της Α’ δόσης. Η ανωτέρω αδικαιολόγητη καθυστέρηση έχει φέρει σε ομηρία τους νέους αγρότες, οι οποίοι, εκτός των άλλων, έχουν ήδη επενδύσει χρηματικά ποσά σε γη, εξοπλισμό κ.λπ., αναμένοντας τη δεδομένη, νόμιμη και ουσιαστική ενίσχυση από το κράτος».

Με δεδομένο, λοιπόν, ότι η ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού αποτελεί λόγο δημοσίου συμφέροντος για τη διασφάλιση της επισιτιστικής επάρκειας της χώρας, και καθώς είναι αναγκαία η απρόσκοπτη συνέχεια της παραγωγικής δραστηριότητας, η Βουλευτής Λακωνίας έθεσε τα εξής ερωτήματα στον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων:

• Σκοπεύετε να καταβάλετε, και σε ποιο χρονοδιάγραμμα, τα χρήματα στους δικαιούχους νέους αγρότες της 1ης Πρόσκλησης της Παρέμβασης Π3-75.1 «Εγκατάσταση Γεωργών Νεαρής Ηλικίας» του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027, οι οποίοι μέχρι σήμερα δεν έχουν λάβει καμία πληρωμή;
• Πότε προτίθεστε να καταβάλετε το υπόλοιπο 30% της ενίσχυσης, δηλαδή τη Β’ δόση, στους δικαιούχους νέους αγρότες της 3ης Πρόσκλησης του Υπομέτρου 6.1 «Εγκατάσταση Νέων Γεωργών» για την περίοδο 2021-2022, και ποιο είναι το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των πληρωμών;
• Ποια άλλα μέτρα ενίσχυσης των νέων αγροτών σκοπεύετε να λάβετε και σε ποιο χρονοδιάγραμμα;

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ερώτησης:

Προς:

τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Μαργαρίτη Σχοινά 

ΘΕΜΑ: «Να σταματήσει η απαξίωση του προγράμματος Νέων Αγροτών – Ανάγκη Εθνικού Σχεδίου για την ανανέωση του αγροτικού κόσμου της χώρας»

κ. Υπουργέ,

μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει ο αγροτικός κλάδος και κατ’ επέκταση ο πρωτογενής τομέας είναι η δημογραφική συρρίκνωση του αγροτικού πληθυσμού. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ το 67,8% των αρχηγών των αγροτικών εκμεταλλεύσεων είναι άνω των 55 ετών, σε αντίθεση με τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο που είναι στο 57,6%. Επίσης, ο μέσος όρος των νέων αρχηγών κάτω των 35 ετών είναι μόλις στο 3,5%, όταν στην Ε.Ε. το εν λόγω ποσοστό ανέρχεται περίπου στο διπλάσιο, δηλαδή στο 6,5%. Τα ανωτέρω δεδομένα μαρτυρούν ότι τα επόμενα χρόνια η Ελλάδα πρέπει να αναπληρώσει πάνω από 200 χιλιάδες αγρότες.

Κατ’ επέκταση, γίνεται αντιληπτό ότι η χώρα μας πρέπει να χαράξει άμεσα ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αναπλήρωσης και ουσιαστικής στήριξης του αγροτικού πληθυσμού. Η γενικότερη υποβάθμιση της υπαίθρου και ιδίως των ορεινών περιοχών, η εγκατάλειψη του κοινωνικού κράτους, η έλλειψη αξιοκρατίας, ισονομίας και διαφάνειας (όπως αποδείχθηκε από το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ) και η αβεβαιότητα που συνοδεύει την αγροτική παραγωγή, (όπως το ανεξέλεγκτο κόστος παραγωγή, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, οι ζωονόσοι κ.λ.π.), είναι από τους κυριότερους παράγοντες που αποτρέπουν τους νέους να ασχοληθούν με το αγροτικό κλάδο.

Σε αυτόν τον μακρύ κατάλογο, έρχεται να προστεθεί και το υψηλό κόστος εισόδου στην αγροτική δραστηριότητα. Πρακτικά, δηλαδή, προκειμένου κάποιος νέος να εισέλθει στο επάγγελμα χρειάζεται κεφάλαιο, γη και εξοπλισμό, κάτι που είναι αδύνατο για τους περισσότερους νέους επαγγελματίες της χώρας. Αντί λοιπόν να υπάρξει μία ουσιαστική στήριξη προς τους νέους αγρότες αλλά και ένα σύγχρονο, λειτουργικό και συνεπές Κράτος, οι έστω και λίγοι νέοι που επιθυμούν να ασχοληθούν με το επάγγελμα βρίσκονται στο περιθώριο και βιώνουν την εγκατάλειψη από την Πολιτεία. 

Συγκεκριμένα, στην 3η Πρόσκληση του Υπομέτρου 6.1 «Εγκατάσταση Νέων Γεωργών» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης κατά τη μεταβατική περίοδο 2021-2022 εγκρίθηκαν 13.888 δικαιούχοι και στις 13 Περιφέρειες της Χώρας. Οι άνθρωποι αυτοί ενώ έλαβαν το 70% της ενίσχυσης (Α’ δόση), δεν έχουν λάβει μέχρι και σήμερα το υπόλοιπο 30% της ενίσχυσης (Β’ Δόση), παρότι οι περισσότεροι από αυτούς πληρούν τις προϋποθέσεις.

Όμως, χειρότερη αντιμετώπιση βρίσκουν οι εγκεκριμένοι της 1η Πρόσκλησης της Παρέμβασης Π3-75.1 «Εγκατάσταση Γεωργών Νεαρής Ηλικίας» του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027, ύψους 410 εκ. ευρώ, η οποία ούτε καν καλύφθηκε. Ειδικότερα, έως τις 11 Μαρτίου 2025 υποβλήθηκαν 6.829 αιτήσεις στήριξης, με συνολική αιτούμενη δαπάνη 241 εκ. ευρώ. Έως και σήμερα και παρά τις κυβερνητικές δεσμεύσεις, τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα ουδεμία σαφή ενημέρωση έχουν για την αξιολόγηση της αίτησής τους, αλλά ούτε για το χρονοδιάγραμμα και την έναρξη καταβολής της Α’ δόσης.

Η ανωτέρω αδικαιολόγητη καθυστέρηση έχει φέρει σε ομηρία τους νέους αγρότες, οι οποίοι εκτός των άλλων έχουν επενδύσει ήδη χρηματικά ποσά σε γη, εξοπλισμό κ.λ.π., αναμένοντας τη δεδομένη, νόμιμη και ουσιαστική ενίσχυση από το Κράτος.

Επειδή, η ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού αποτελεί λόγο δημοσίου συμφέροντος για τη διασφάλιση της επισιτιστικής επάρκειας της χώρας.

Επειδή, είναι αναγκαία η απρόσκοπτη συνέχεια της παραγωγικής δραστηριότητας.

ΕΡΩΤΑΣΘΕ κ. ΥΠΟΥΡΓΕ

1) Σκοπεύετε να καταβάλετε και σε ποιο χρονοδιάγραμμα τα χρήματα στους δικαιούχους νέους αγρότες της 1ης Πρόσκλησης της Παρέμβασης Π3-75.1 «Εγκατάσταση Γεωργών Νεαρής Ηλικίας», οι οποίοι μέχρι σήμερα δεν έχουν λάβει καμία πληρωμή;

 2) Πότε προτίθεστε να καταβάλετε το υπόλοιπο 30% της ενίσχυσης (Β’ Δόση) στους δικαιούχους νέους αγρότες της 3ης Πρόσκλησης του Υπομέτρου 6.1 «Εγκατάσταση Νέων Γεωργών» και ποιο είναι το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των πληρωμών;

3) Ποια άλλα μέτρα ενίσχυσης των νέων αγροτών σκοπεύετε να πάρετε και σε ποιο χρονοδιάγραμμα; 

Οι ερωτώντες Βουλευτές

Χνάρης Εμμανουήλ

Μπιάγκης Δημήτριος

Τσίμαρης Ιωάννης

Γερουλάνος Παύλος

Μάντζος Δημήτριος

Χρηστίδης Παύλος

Αποστολάκη Μιλένα

Αχμέτ Ιλχάν

Βατσινά Ελένη

Γιαννακοπούλου Κωνσταντίνα (Νάντια)

Γιαννακούρας Ευάγγελος

Γρηγοράκου Παναγιώτα (Νάγια)

Δουδωνής Παναγιώτης

Θρασκιά Ουρανία (Ράνια)

Καζάνη Αικατερίνη

Κατρίνης Μιχάλης

Κουκουλόπουλος Παρασκευάς (Πάρις)

Λιακούλη Ευαγγελία

Μιχαηλίδης Σταύρος

Μουλκιώτης Γεώργιος

Νικητιάδης Γεώργιος

Νικολαΐδης  Αναστάσιος

Πάνας Απόστολος

Παπανδρέου Γεώργιος

Παππάς Πέτρος

Παραστατίδης Στέφανος

Παρασύρης Φραγκίσκος

Πουλάς Ανδρέας

Σπυριδάκη Αικατερίνη

Σταρακά Χριστίνα

Χριστοδουλάκης Εμμανουήλ