ΣΠΑΡΤΗ. ΕΧΟΥΜΕ ΤΡΕΛΑΘΕΙ ΣΕ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΠΟΛΗ;

Όταν η γραφειοκρατία στέκεται πάνω από τη θυσία ενός 23χρονου ήρωα!

Γράφει ο Λάμπρος Λαμπρόπουλος

Υπάρχουν στιγμές που πραγματικά αναρωτιέσαι αν έχουμε χάσει το μέτρο σε αυτή την πόλη.

Αν έχουμε ξεχάσει τι σημαίνει ιστορία, τιμή, σεβασμός και, πάνω απ' όλα, ανθρωπιά.

7 Νοεμβρίου 1983.

Ο ανθυπολοχαγός Στράτος Τσιγκανές, μόλις 23 ετών, χάνει τη ζωή του κατά τη διάρκεια στρατιωτικής άσκησης. Κατά την διάρκεια άσκησης βλέποντας τη χειροβομβίδα να απειλεί τους στρατιώτες του, πέφτει επάνω της, βάζοντας το σώμα του ανάμεσα στον θάνατο και στους ανθρώπους που είχε υπό την ευθύνη του.

Δεν σκέφτηκε τον εαυτό του. Δεν υπολόγισε τη δική του ζωή. Έκανε αυτό που κάνουν οι πραγματικοί αξιωματικοί … έβαλε τους στρατιώτες του πάνω από όλα.

Και σήμερα, 43 χρόνια μετά, η Σπάρτη έχει την ευκαιρία να τιμήσει αυτό το παλικάρι στον τόπο όπου μεγάλωσε.

Ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας Θανάσης Δαβάκης έχει καταθέσει πρόταση προς τον Δήμο Σπάρτης για την τοποθέτηση της προτομής του στο Κενοτάφιο του Λεωνίδα.

Και εδώ αρχίζει το παράλογο!

Το Υπουργείο Πολιτισμού, διά της υπουργού Λίνας Μενδώνη, συμφωνεί. 

Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, διά του υπουργού Νίκου Δένδια, συμφωνεί.

Το Δημοτικό Συμβούλιο Σπάρτης συμφωνεί.

Και εκεί που θα περίμενε κανείς να υπάρχει κοινή διάθεση για να τιμηθεί ένας νέος άνθρωπος που έδωσε τη ζωή του για τους στρατιώτες του, εμφανίζονται αντιρρήσεις από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λακωνίας.

Αλήθεια, αναρωτιέται κανείς.

 Τι ακριβώς προσπαθούμε να προστατεύσουμε και με ποιον τρόπο;

Μιλάμε για έναν χώρο που, κατά την εικόνα που παρουσιάζει σήμερα, απέχει πολύ από την εικόνα που θα έπρεπε να έχει ένα τόσο ιστορικό και συμβολικό σημείο της Σπάρτης.

Για όσους ενδεχομένως να μη γνωρίζουν καμία σχέση με το κενοτάφιο του Βασιλιά Λεωνίδα.

Παρόλο που η τοπική παράδοση και οι αρχαίες πηγές το ταύτισαν με τον τάφο ή το κενοτάφιο του Λεωνίδα, σύγχρονοι μελετητές επισημαίνουν ότι η ακριβής αρχική του χρήση δεν έχει επιβεβαιωθεί από επιγραφές, με ορισμένους να υποθέτουν ότι ενδέχεται να ήταν ναός αφιερωμένος στον Απόλλωνα Καρνείο.  

Ένας χώρος που έχει αφεθεί σε μια κατάσταση που δεν τιμά την ιστορία , ένας χώρος ψυχρός χωρίς επαγγελματικό φωτισμό , χωρίς πληροφοριακές πινακίδες , ένας γενικά χώρος 5.370 τμ που η Αρχαιολογία τον έχει βαφτίσει όλο δικό της , με κακή διαμόρφωση , με κάτι χτισμένα  '' πηγάδια '' καλύπτοντας όλο το χώρο και στη μέση φυτεμένα δέντρα , με κάκιστο φωτισμό  και πολλά άλλα που δεν είναι του παρόντος.  

Και ξαφνικά, για την προτομή ενός ήρωα, ανακαλύπτουμε ανυπέρβλητα εμπόδια;

Δείτε το σκεπτικό της Υπηρεσίας …

Αποφασίζουμε 

Α) Τη μη χορήγηση έγκρισης, από πλευράς της αρχαιολογικής νομοθεσίας, του αιτήματος του Κέντρου Εκπαίδευσης Εφοδιασμού Μεταφορών (ΚΕΕΜ) Σπάρτης για την έγκριση αρχιτεκτονικής μελέτης διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου και κατασκευής νέου μνημείου, για την τοποθέτηση της προτομής του Ανθυπολοχαγού Ευστρατίου Τσιγκανέ, στην Πλατεία του Κενοταφίου του Λεωνίδα στη Σπάρτη, Δ. Σπάρτης, Π.Ε. Λακωνίας και εντός του κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου Σπάρτης, επειδή η προτομή, με τον μαρμάρινο όγκο που τη συνοδεύει, λόγω σχηματικού χαρακτήρα και κλίμακας, δεν συνάδει με την υφιστάμενη διαμόρφωση της πλατείας, ενώ, εξάλλου, (η προτομή) στην προτεινόμενη θέση εντός του άμεσου περιβάλλοντος του μνημείου του «Λεωνιδαίου», λειτουργεί ανταγωνιστικά ως προς αυτό. 

Β) Τη χορήγηση έγκρισης για την τοποθέτηση της προτομής σε άλλο σημείο της πλατείας ή της πόλης, τηρούμενης της προβλεπόμενης διαδικασίας για τη χωροθέτηση καλλιτεχνικού έργου σε δημόσιο χώρο

Διαβάστε … η προτομή του 23χρονου θα λειτουργεί ανταγωνιστικά ως προς το μνημείο του ΄΄ Λεωνιδαίου΄΄. 

Ευτυχώς δεν είπαν ότι θα βεβηλώσει το χώρο.

Σοβαρή διάσταση , σοβαρή άποψη … θα τρελαθούμε τελικά σ΄ αυτή τη πόλη ;

Ας σκεφτούμε κάτι ακόμη.

Η προτομή του Στράτου Τσιγκανέ δεν θα είναι απλώς ένα ακόμη μνημείο. Η απόφαση να τοποθετηθεί εκεί είναι ότι θα κοιτάζει προς το μπαλκόνι του σπιτιού του. 

Εκεί όπου κάποτε η μητέρα του έβγαινε στο μπαλκόνι ( γιατί εκεί έμεναν δίπλα στο κενοτάφιο )   για να τον φωνάξει να γυρίσει σπίτι, την ώρα που έπαιζε με τα παιδιά της γειτονιάς.

Ένα παιδί που έφυγε για να υπηρετήσει την πατρίδα και δεν επέστρεψε ποτέ.

Ένας γιος που δεν ξαναχτύπησε την πόρτα των γονιών του.

Ένας αδελφός που δεν ξαναγύρισε στην οικογένειά του.

Και η πόλη του ; 

Η πόλη που τον μεγάλωσε ; 

Δεν μπορεί να τον τιμήσει ;

Δεν ζητησε κανείς να αλλοιωθεί η ιστορία.  

Δεν ζήτησε κανείς να υποβαθμιστεί η θυσία του Βασιλιά Λεωνίδα .

Ζητάμε να σέβονται όλοι τη μνήμη ενός ανθρώπου που έγινε παράδειγμα αυταπάρνησης.

Γιατί ο σεβασμός στην πολιτιστική κληρονομιά δεν μπορεί να σημαίνει αδιαφορία για τους ανθρώπους που τίμησαν αυτόν τον τόπο.

Κύριοι, ο Στράτος Τσιγκανές δεν ζητάει τίποτα. 

Δεν πρόκειται να ζητήσει ποτέ τίποτα.

Εμείς οφείλουμε να του δώσουμε αυτό που δικαιούται… μια θέση στη συλλογική μνήμη της Σπάρτης.

Και κυρίως, οφείλουμε να το κάνουμε για την οικογένειά του. Για τους γονείς του. Για τον αδελφό του. Για εκείνη τη μητέρα που κάποτε τον φώναζε από το μπαλκόνι και σήμερα θα ήθελε να μπορεί να τον βλέπει έστω και μέσα από μια προτομή.

Λίγος σεβασμός, επιτέλους!

Η Σπάρτη δεν πρέπει να αφήσει έναν δικό της ήρωα να περιμένει άλλο.

Γιατί οι ήρωες δεν τιμώνται με λόγια και επετείους. 

Τιμώνται με πράξεις.

Υγ. Και δεν ξέρω αν αυτό που θα σας περιγράψω πιο κάτω έχει σημασία ή όχι.

Ο αείμνηστος και ήρωας Στράτος Τσιγκανές έφυγε από την ζωή στις 7 Νοεμβρίου του 1983 στο Στρατόπεδο της Καλαμάτας και την επόμενη μέρα στις 8 Νοεμβρίου είχε την εορτή του. 

Ο αδελφός του αείμνηστου Στράτου , ο Τάκης Τσιγκανές σε συνομιλία μας μου είπε, φίλε Λάμπρο είμαι συγκλονισμένος …

7 Νοεμβρίου 2026 η κόρη μου κάνει εισαγωγή στο Νοσοκομείο της Καλαμάτας για να φέρει στο κόσμο το πρώτο της παιδάκι , και στις 8 Νοεμβρίου ανήμερα της εορτής του αδελφού μου  , γεννά ένα υγιέστατο μωράκι .

Δεν ξέρω αν έχει κάποια σημασία , αλλά απλά , σας το αναφέρω !!