Στις 12 Αυγούστου 2026 αρχίζει και επίσημα η γενική εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού κανονισμού για τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασιών, γνωστού ως Packaging and Packaging Waste Regulation 2025/40 (PPWR).

Ο κανονισμός είχε αρχίσει εν μέρει να τίθεται σε ισχύ από τις 11 Φεβρουαρίου του 2025, όμως η ημερομηνία του Αυγούστου είναι το σημείο από το οποίο οι περισσότερες διατάξεις του θα αρχίσουν να εφαρμόζονται στην πράξη στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Φυσικά, αυτό σημαίνει ότι επηρεάζει και την χώρα μας, την Ελλάδα. Με απλά λόγια, από τις 12 Αυγούστου το νέο πλαίσιο παύει να είναι απλώς ένας νόμος που έχει εγκριθεί και γίνεται το βασικό σύνολο κανόνων με το οποίο θα πρέπει να συμμορφώνονται επιχειρήσεις, δημόσιες αρχές και οποιοσδήποτε σχετικός φορέας.

Ο κανονισμός καλύπτει όλες τις συσκευασίες και όλα τα απόβλητα συσκευασίας που διατίθενται στην ευρωπαϊκή αγορά, ανεξάρτητα από το υλικό τους ή από το αν προέρχονται από την ΕΕ ή από τρίτες χώρες. Στόχος του είναι να μειωθούν οι ποσότητες συσκευασιών που παράγονται και πετιούνται, να περιοριστεί η χρήση πρωτογενών πρώτων υλών και να στηριχθεί η μετάβαση σε μια πιο κυκλική οικονομία. Κυκλική οικονομία σημαίνει, πρακτικά, ότι τα προϊόντα και τα υλικά σχεδιάζονται ώστε να επαναχρησιμοποιούνται, να επισκευάζονται ή να ανακυκλώνονται, αντί να καταλήγουν γρήγορα στα απορρίμματα.

Η ημερομηνία του Αυγούστου δεν σημαίνει όμως ότι την ίδια ημέρα θα εξαφανιστούν από τα εστιατόρια τα μικρά φακελάκια κέτσαπ ή άλλες αντίστοιχες συσκευασίες μίας χρήσης. Αυτό είναι ένα σημείο που έχει προκαλέσει σύγχυση σε αρκετά άλλα ρεπορτάζ που κάνουν το γύρου του διαδικτύου. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει πράγματι ως παράδειγμα τα μικρά πακέτα κέτσαπ σε εστιατόρια, εξηγώντας ότι από το 2030 θα απαγορεύονται ορισμένες συσκευασίες μίας χρήσης όταν θεωρούνται περιττές ή όταν υπάρχουν πιο βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις. Άρα, ο Αύγουστος του 2026 είναι η γενική αφετηρία εφαρμογής του κανονισμού και όχι κάποια ημερομηνία άμεσης απαγόρευσης για κάθε τέτοια συσκευασία.

Τι αλλάζει πρακτικά τότε:

• Στις 12 Αυγούστου 2026 αρχίζει η γενική εφαρμογή του PPWR στην ΕΕ.
• Δεν απαγορεύονται τότε τα φακελάκια κέτσαπ. Η σχετική απαγόρευση για ορισμένες πλαστικές συσκευασίες μίας χρήσης στην εστίαση έρχεται από το 2030.
• Το νέο πλαίσιο αφορά όλες τις συσκευασίες, όχι μόνο τις πλαστικές: χαρτί, γυαλί, μέταλλο, σύνθετα υλικά κ.λπ.
• Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να τεκμηριώνουν ότι οι συσκευασίες τους συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις για σχεδιασμό, ανακυκλωσιμότητα, περιορισμό αποβλήτων και ουσίες που προκαλούν ανησυχία.
• Ο κανονισμός προβλέπει, μεταξύ άλλων, μέτρα πρόληψης αποβλήτων, κανόνες για την αύξηση της χρήσης ανακυκλωμένων πλαστικών, περιορισμούς σε ορισμένες πλαστικές συσκευασίες μίας χρήσης και περιορισμό ουσιών που προκαλούν ανησυχία, όπως τα PFAS σε συσκευασίες που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα, όταν ξεπερνούν συγκεκριμένα όρια. Τα PFAS είναι χημικές ουσίες που συχνά αποκαλούνται «παντοτινά χημικά», επειδή παραμένουν για μεγάλο διάστημα στο περιβάλλον.

Η Επιτροπή παρουσιάζει το μέτρο ως απάντηση σε ένα πρόβλημα που έχει πάρει μεγάλη κλίμακα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της, το 40% των πλαστικών που χρησιμοποιούνται στην ΕΕ αφορά συσκευασίες, ενώ το μισό των θαλάσσιων απορριμμάτων προέρχεται από συσκευασίες. Το 2022, στην ΕΕ παρήχθησαν 186,5 κιλά αποβλήτων συσκευασίας ανά κάτοικο.

Για τους πολίτες, οι αλλαγές δεν θα γίνουν όλες ταυτόχρονα. Η πιο ορατή κατεύθυνση είναι ότι οι συσκευασίες θα πρέπει σταδιακά να γίνουν μικρότερες ή για την ακρίβεια «λιγότερο περιττές» όπως το λέει η ΕΕ, πιο ανακυκλώσιμες και, όπου είναι δυνατόν, επαναχρησιμοποιήσιμες.  Για παράδειγμα, κάποιες συσκευασίες τροφίμων που βλέπουμε καθημερινά στα ράφια των σούπερ μάρκετ μπορεί σταδιακά να αλλάξουν. Οι εταιρείες θα πρέπει να προσαρμοστούν στους νέους ευρωπαϊκούς κανόνες, που ζητούν λιγότερα σκουπίδια από συσκευασίες, πιο εύκολη ανακύκλωση και περιορισμό ορισμένων προβληματικών χημικών ουσιών. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι από τη μία μέρα στην άλλη θα αλλάξουν όλα τα προϊόντα ή ότι γνωστές συσκευασίες θα εξαφανιστούν άμεσα από τα ράφια.

Πηγή: https://unboxholics.com