Με την παρούσα επιστολή, ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Λακωνίας, Ιωάννης Παναρίτης, θέτει υπόψη της πολιτικής ηγεσίας τις σοβαρές επιπτώσεις που ενδέχεται να επιφέρει η κατάργηση των τοπικών επιτροπών εξέτασης ενδικοφανών προσφυγών.

Αξιότιμη κυρία και Αξιότιμε κύριε Υπουργέ

Το άρθρο 10 του νομοσχεδίου «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη» θεσπίζει τη σύσταση ενιαίου οργάνου για την εξέταση ενδικοφανών προσφυγών κατά πράξεων της διοίκησης, με δυνατότητα προεδρίας από μέλη του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Η διάταξη καθιστά την προσφυγή στο εν λόγω όργανο υποχρεωτική για το παραδεκτό δικαστικής προσφυγής, στοχεύοντας στην ομοιομορφία των αποφάσεων, σύμφωνα με το σχέδιο νόμου.

Με την παρούσα επιστολή εκφράζουμε την έντονη αντίθεσή μας στις προωθούμενες ρυθμίσεις που προβλέπουν την κατάργηση των τοπικών επιτροπών εξέτασης ενδικοφανών προσφυγών στις Περιφέρειες και τη μεταφορά της σχετικής αρμοδιότητας σε κεντρικό όργανο.

Η επιλογή αυτή, αν και παρουσιάζεται ως μέσο εξορθολογισμού, στην πράξη πλήττει την αρχή της εγγύτητας της διοίκησης προς τον πολίτη και δημιουργεί σοβαρά προβλήματα:

1. Περαιτέρω αποδυνάμωση της υπαίθρου και της Περιφέρειας: Η απομάκρυνση των διοικητικών διαδικασιών από το φυσικό χώρο όπου γεννάται η διαφορά οδηγεί στην ερήμωση της περιφέρειας από ουσιαστικές αρμοδιότητες. Ο πολίτης της επαρχίας αισθάνεται για ακόμη μια φορά παραγκωνισμένος, καθώς καλείται να απευθυνθεί σε ένα απόμακρο "κέντρο" για υποθέσεις που αφορούν την καθημερινότητά του και την τοπική του δραστηριότητα.
2. Αύξηση του κόστους για το δημόσιο και απώλεια της Τοπικής Γνώσης: Το κόστος λειτουργίας των τοπικών επιτροπών είναι ελάχιστο σε σχέση με το κοινωνικό και διοικητικό έργο που παράγουν. Στις επιτροπές αυτές συμμετέχουν διευθυντές και υπάλληλοι του κράτους αλλά και εκπρόσωποι των εργατικών κέντρων και εμποροεπαγγελματικών συλλόγων, μέλη που γνωρίζουν τις ιδιαιτερότητες της τοπικής αγοράς, γνώση που δεν δύναται να κατέχει ένα κεντρικό όργανο. 

3. Ψηφιακό χάσμα και αποκλεισμός ευάλωτων ομάδων: Παρά την πρόοδο της ψηφιακής διακυβέρνησης, ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού στην ύπαιθρο —κυρίως ηλικιωμένοι, αγρότες και άτομα με περιορισμένες ψηφιακές δεξιότητες— αδυνατεί να ανταποκριθεί σε αποκλειστικά ηλεκτρονικές διαδικασίες χωρίς φυσική παρουσία και τοπική καθοδήγηση. Η κατάργηση της τοπικής επιτροπής υψώνει ένα ανυπέρβλητο τείχος γραφειοκρατίας για τον απλό πολίτη. Οι ψηφιακές υπηρεσίες δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τη φυσική παρουσία, ιδιαίτερα για τις κατηγορίες πολιτών που στερούνται ψηφιακών δεξιοτήτων. Το κράτος οφείλει να είναι δίπλα σε κάθε πολίτη.

4. Υπερφόρτωση κεντρικού οργάνου και καθυστερήσεις: Η συγκέντρωση χιλιάδων υποθέσεων από όλη την επικράτεια σε ένα κεντρικό όργανο θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια σε καθυστερήσεις, ενάντια στο πνεύμα του ίδιου του νομοσχεδίου. Ο ήδη επιβαρυμένος όγκος εργασίας του ΝΣΚ και η έλλειψη εξειδικευμένης γνώσης των ιδιαίτερων τοπικών συνθηκών κάθε υπόθεσης θα επιφέρει τεράστιες καθυστερήσεις, ακυρώνοντας τον σκοπό της ενδικοφανούς προσφυγής που είναι η ταχεία επίλυση των διαφορών πριν τα δικαστήρια.

Καλούμε την κυβέρνηση να επανεξετάσει τη συγκεκριμένη διάταξη και να διατηρήσει τον αποκεντρωμένο χαρακτήρα των επιτροπών, ενισχύοντάς τες με τα απαραίτητα μέσα – που θα αναδειχθούν με την έναρξη ουσιαστικού διαλόγου – αντί να τις καταργήσει. Η χρηστή διοίκηση οφείλει να βρίσκεται δίπλα στον πολίτη και με ενδυνάμωση των οργάνων επίλυσης των διαφορών στην Περιφέρεια.