Γράφει ο Λάμπρος Λαμπρόπουλος

Όταν το φως συναντά την ιστορία, το αποτέλεσμα μπορεί να μεταμορφώσει έναν τόπο χωρίς να αλλοιώσει την ψυχή του.

Αυτό ακριβώς πέτυχε η Ελευθερία Ντεκώ, η κορυφαία Ελληνίδα σχεδιάστρια αρχιτεκτονικού φωτισμού, η οποία υπέγραψε τον νέο φωτισμό του επιβλητικού βράχου της Μονεμβασιάς, χαρίζοντας στην ιστορική καστροπολιτεία μια νέα νυχτερινή ταυτότητα.

Η Ελευθερία Ντεκώ, που έγινε γνωστή διεθνώς για τον βραβευμένο φωτισμό της Ακρόπολης, θεωρείται δικαίως η «κυρία του φωτός».

Σε κάθε έργο της αντιμετωπίζει το φως όχι ως μέσο εντυπωσιασμού, αλλά ως εργαλείο αφήγησης, ικανό να αναδείξει την αρχιτεκτονική, την ιστορία και το φυσικό τοπίο.

Η ίδια φιλοσοφία εφαρμόστηκε και στη Μονεμβασιά, έναν από τους σημαντικότερους βυζαντινούς οικισμούς της Μεσογείου.

Η μελέτη φωτισμού σχεδιάστηκε με απόλυτο σεβασμό στον μοναδικό χαρακτήρα του βράχου και της καστροπολιτείας. Στόχος δεν ήταν να πλημμυρίσει ο τόπος με έντονο τεχνητό φως, αλλά να αναδειχθούν διακριτικά οι φυσικές πτυχώσεις του βράχου, τα τείχη, οι οχυρώσεις και η ιδιαίτερη σχέση του μνημείου με τη θάλασσα.

Το φως λειτουργεί ως οδηγός του βλέμματος, αποκαλύπτοντας λεπτομέρειες που την ημέρα συχνά περνούν απαρατήρητες.

Το έργο βασίζεται σε σύγχρονη τεχνολογία LED υψηλής ενεργειακής απόδοσης και περιλαμβάνει έξυπνα συστήματα ελέγχου που επιτρέπουν τη ρύθμιση της έντασης του φωτισμού ανάλογα με τις περιβαλλοντικές συνθήκες και τις φάσεις της Σελήνης.

Με τον τρόπο αυτό μειώνεται η φωτορύπανση, εξοικονομείται ενέργεια και προστατεύεται η φυσική εικόνα του ιστορικού τοπίου.

Η υλοποίηση του έργου αποτέλεσε προϊόν στενής συνεργασίας του Δήμου Μονεμβασίας, της Περιφέρειας Πελοποννήσου, του Υπουργείου Πολιτισμού και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λακωνίας.

Η μελέτη της Ελευθερίας Ντεκώ εγκρίθηκε μετά από όλες τις απαραίτητες διαδικασίες, καθώς ο φωτισμός ενός μνημείου τέτοιας ιστορικής σημασίας απαιτεί ιδιαίτερη επιστημονική τεκμηρίωση και ευαισθησία.

Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό χωρίς να γίνεται επιδεικτικό.

Ο βράχος της Μονεμβασιάς αποκτά τη νύχτα μια νέα διάσταση, διατηρώντας αναλλοίωτη τη διαχρονική του μεγαλοπρέπεια.

Οι επισκέπτες μπορούν πλέον να θαυμάσουν την καστροπολιτεία μέσα από ένα παιχνίδι φωτός και σκιάς που αναδεικνύει την ιστορία χιλίων και πλέον ετών, ενώ οι κάτοικοι βλέπουν το σύμβολο της πόλης τους να αποκτά μια ακόμη πιο δυνατή παρουσία στον λακωνικό ορίζοντα.

Με το έργο αυτό, η Ελευθερία Ντεκώ επιβεβαιώνει για ακόμη μία φορά ότι ο αρχιτεκτονικός φωτισμός δεν είναι απλώς μια τεχνική παρέμβαση, αλλά μια μορφή τέχνης.

Ο νέος φωτισμός της Μονεμβασιάς δεν ανταγωνίζεται το μνημείο· το υπηρετεί.

Αναδεικνύει την ιστορία, σέβεται το φυσικό περιβάλλον και προσφέρει μια μοναδική εμπειρία στους χιλιάδες επισκέπτες που αντικρίζουν κάθε βράδυ τον θρυλικό «Γιβραλτάρ της Ανατολής» να φωτίζεται με τρόπο διακριτικό, σύγχρονο και βαθιά ποιητικό.