Πολλές είναι οι αναφορές το τελευταίο διάστημα για το Ελ Νίνιο του 2026-2027. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι θα μπορούσε να είναι το ισχυρότερο των τελευταίων 140 ετών και να προκαλέσει ακραίες αλλαγές στο παγκόσμιο κλίμα.

Ωστόσο ο μετεωρολόγος, Θοδωρής Κολυδάς, διευκρινίζει πόσο το φαινόμενο αυτό μπορεί να επηρεάσει την Ευρώπη και την Ελλάδα και εμφανίζεται καθησυχαστικός.

Αναλυτικά αναφέρει:

Η αλήθεια γύρω από το El Niño χρειάζεται ψυχραιμία και όχι υπερβολές. Σύμφωνα με τον WMO και τη NOAA, το El Niño είναι μια φυσική διακύμανση του συστήματος ωκεανού–ατμόσφαιρας στον τροπικό Ειρηνικό, η οποία μπορεί να επηρεάσει τη θερμοκρασία και τις βροχοπτώσεις σε μεγάλες περιοχές του πλανήτη. Συνήθως έχει θετική επίδραση στη μέση παγκόσμια θερμοκρασία.

Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε χώρα επηρεάζεται με τον ίδιο τρόπο. Οι πιο άμεσες και ισχυρές επιπτώσεις εμφανίζονται κυρίως στον τροπικό Ειρηνικό, στην Αμερική, στην Αυστραλία, στη νότια Ασία και σε τμήματα της Αφρικής. Για την Ευρώπη και ειδικότερα για την ανατολική Μεσόγειο και την Ελλάδα, η επίδραση του El Niño είναι έμμεση, ασθενέστερη και όχι πάντα σταθερή. Παρεμβάλλονται ισχυρότεροι περιφερειακοί παράγοντες, όπως η κυκλοφορία στον Ατλαντικό, η Βόρεια Ατλαντική Ταλάντωση, οι αντικυκλώνες, οι ψυχρές λίμνες και οι τοπικές συνθήκες της Μεσογείου.

Επομένως, δεν είναι επιστημονικά σωστό να αποδίδουμε εκ των προτέρων έναν καύσωνα, μια ξηρασία ή έναν βαρύ χειμώνα στην Ελλάδα αποκλειστικά στο El Niño. Το φαινόμενο αποτελεί έναν σημαντικό παγκόσμιο κλιματικό παράγοντα, αλλά στη χώρα μας η επιρροή του δεν είναι τόσο καθαρή ώστε να δικαιολογεί τίτλους πανικού. Η σωστή ενημέρωση βασίζεται στα επίσημα στοιχεία, στα εποχικά προγνωστικά συστήματα και κυρίως στη διαρκή παρακολούθηση της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας όσο πλησιάζει η περίοδος ενδιαφέροντος.

Ακολουθεί ολόκληρο το άρθρο του Θοδωρή Κολυδά:

Τις τελευταίες ημέρες κυκλοφορούν τίτλοι που παρουσιάζουν το πιθανό El Niño του 2026 ως βέβαιη αιτία ακραίων καιρικών καταστάσεων σε Ευρώπη και Αμερική.

Ορισμένοι μιλούν ήδη για «Super El Niño», για «κώδικα κόκκινου συναγερμού» ή για παρατεταμένους καύσωνες που δήθεν θα πλήξουν αναπόφευκτα και την Ευρώπη.

Όμως η επιστημονική εικόνα είναι πιο σύνθετη και πολύ πιο προσεκτική. Σύμφωνα με την τελευταία ανάλυση του NOAA/CPC, οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό Ειρηνικό βρίσκονται κοντά ή πάνω από τις κανονικές τιμές, ενώ το El Niño είναι πιθανό να αναπτυχθεί σύντομα, με πιθανότητα 82% για την περίοδο Μαΐου–Ιουλίου 2026 και να συνεχιστεί προς τον χειμώνα 2026–27. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έχει ήδη εγκατασταθεί ένα ισχυρό ή «υπερ-El Niño», ούτε ότι οι επιπτώσεις του είναι γνωστές με λεπτομέρεια για κάθε περιοχή του πλανήτη.

Το ίδιο το NOAA επισημαίνει ότι τα ισχυρότερα El Niño δεν εγγυώνται ισχυρές επιπτώσεις· απλώς αυξάνουν την πιθανότητα ορισμένων αποκλίσεων. Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός, σε ανακοίνωσή του στις 24 Απριλίου 2026, επίσης αναφέρει ότι αυξάνεται η πιθανότητα ανάπτυξης El Niño από τα μέσα του 2026, με πιθανές επιδράσεις στα παγκόσμια μοτίβα θερμοκρασίας και βροχόπτωσης. Αυτή η διατύπωση είναι σημαντική: μιλά για πιθανότητα και για ευρύτερα κλιματικά μοτίβα, όχι για βέβαιη πρόγνωση συγκεκριμένων καυσώνων στην Ελλάδα ή στην Ευρώπη.
Τι είναι το El Niño και πού επηρεάζει περισσότερο

Το El Niño είναι η θερμή φάση του φαινομένου ENSO, δηλαδή της ταλάντωσης ωκεανού–ατμόσφαιρας στον τροπικό Ειρηνικό. Όταν η θάλασσα στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό Ειρηνικό θερμαίνεται σημαντικά, αλλάζει η τροπική κυκλοφορία, μετατοπίζονται περιοχές ισχυρής μεταφοράς και βροχόπτωσης, και τελικά επηρεάζονται μεγάλα τμήματα της παγκόσμιας ατμόσφαιρας.

Οι πιο άμεσες και καθαρές επιπτώσεις εμφανίζονται συνήθως στις τροπικές και υποτροπικές περιοχές: στη Νότια Αμερική, στην Ινδονησία, στην Αυστραλία, σε περιοχές του Ινδικού Ωκεανού, στην τροπική Αφρική και στην τροπική ζώνη του Ειρηνικού. Το Met Office αναφέρει χαρακτηριστικά ότι το El Niño μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο πλημμυρών στο Περού και ξηρασίας στην Ινδονησία, την Ινδία και τμήματα της Βραζιλίας, ενώ μπορεί να επηρεάσει και τη δραστηριότητα των τροπικών κυκλώνων.

Στη Βόρεια Αμερική, η σύνδεση είναι επίσης ισχυρότερη από ό,τι στην Ευρώπη, ιδιαίτερα τον χειμώνα. Εκεί το El Niño μπορεί να επηρεάσει τη θέση του υποτροπικού αεροχειμάρρου, τα μοτίβα βροχόπτωσης στις νότιες ΗΠΑ, την πιθανότητα ξηρασίας σε ορισμένες περιοχές και τη δραστηριότητα των τυφώνων στον Ατλαντικό. Αλλά και εκεί οι επιπτώσεις δεν είναι μηχανικές: δεν σημαίνει ότι κάθε El Niño δίνει ακριβώς την ίδια κατανομή φαινομένων.

Γιατί η Ευρώπη και η Ελλάδα δεν επηρεάζονται με τον ίδιο άμεσο τρόπο

Η Ευρώπη βρίσκεται πολύ μακριά από την «πηγή» του φαινομένου, δηλαδή τον τροπικό Ειρηνικό. Η επίδραση του El Niño φτάνει στην Ευρώπη μέσω τηλεσυνδέσεων: μεγάλης κλίμακας ατμοσφαιρικών κυμάτων, αλλαγών στην κυκλοφορία και αλληλεπιδράσεων με τον Ατλαντικό. Αυτή η αλυσίδα είναι πολύπλοκη και συχνά ασθενής.

Το Met Office το διατυπώνει καθαρά: το El Niño συμβαίνει χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τη βορειοδυτική Ευρώπη, άρα η επιρροή του είναι έμμεση. Υπάρχουν κάποιες φορές σύνδεσμοι ανάμεσα στο El Niño και στα ευρωπαϊκά καιρικά μοτίβα, αλλά αυτοί δεν είναι καθόλου εγγυημένοι, γιατί ο καιρός της Ευρώπης επηρεάζεται από πολλούς ανταγωνιστικούς παράγοντες που ρυθμίζουν τον Ατλαντικό αεροχείμαρρο και τις μεγάλες ατμοσφαιρικές διατάξεις. Επιπλέον, το ECMWF έχει επισημάνει ότι, ενώ οι επιδράσεις του ENSO είναι πολύ καθαρές σε περιοχές όπως η Βόρεια Αμερική και η Αυστραλία, οι συνδέσεις με τον Ατλαντικό και την Ευρώπη είναι πολύ λιγότερο σαφείς. Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο που συχνά αγνοούν οι τίτλοι των ΜΜΕ.

Για την Ελλάδα, η επίδραση του El Niño είναι ακόμη πιο έμμεση. Η χώρα μας επηρεάζεται κυρίως από τη διάταξη των συστημάτων στον Ατλαντικό και την Ευρώπη, τη θέση και την ένταση του πολικού και υποτροπικού αεροχειμάρρου, τις εμποδιστικές κυκλοφορίες, τις αποκομμένες διαταραχές στη μέση και ανώτερη τροπόσφαιρα, τη θερμοκρασία της Μεσογείου, τη μεταφορά αερίων μαζών από Αφρική ή ανατολική Ευρώπη και, φυσικά, τη συνοπτική κυκλοφορία κάθε συγκεκριμένης περιόδου.

Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει απλή σχέση του τύπου “El Niño = καύσωνας στην Ελλάδα”. Ένα El Niño μπορεί να επηρεάσει το παγκόσμιο θερμοκρασιακό υπόβαθρο και να αλλάξει πιθανότητες σε μεγάλη κλίμακα, αλλά δεν καθορίζει από μόνο του τον καιρό της Ελλάδας. Αρα μια σωστή επιστημονική διατύπωση είναι να τονίσουμε οτι το El Niño μπορεί να αποτελεί έναν από τους παράγοντες που επηρεάζουν την παγκόσμια κυκλοφορία, αλλά για την Ελλάδα η επίδρασή του είναι έμμεση, ασθενέστερη και συχνά καλύπτεται από ισχυρότερους περιφερειακούς παράγοντες της Ευρώπης και της Μεσογείου. Άρα, ναι: ισχύει ότι στη χώρα μας δεν υπάρχει τεκμηριωμένος, άμεσος και ισχυρός μηχανισμός επηρεασμού αντίστοιχος με αυτόν που παρατηρείται σε άλλες περιοχές του πλανήτη. Αυτό δεν σημαίνει ότι το El Niño είναι αδιάφορο παγκοσμίως. Σημαίνει ότι δεν πρέπει να μεταφέρεται μηχανικά στην Ελλάδα ως βέβαιη πρόγνωση ακραίου καλοκαιριού.

Τα λάθη των παραπλανητικών τίτλων -Τι πρέπει να παρακολουθούμε

Οι τίτλοι τύπου «Super El Niño θα φέρει καύσωνες στην Ευρώπη» κάνουν τρία λάθη. Πρώτον, παρουσιάζουν ως βεβαιότητα κάτι που ακόμη βρίσκεται σε προγνωστική εξέλιξη. Το ότι αυξάνεται η πιθανότητα El Niño δεν σημαίνει ότι γνωρίζουμε από τώρα την τελική ένταση, τη διάρκεια και τη σύζευξη ωκεανού–ατμόσφαιρας. Δεύτερον, συγχέουν το παγκόσμιο σήμα με την τοπική πρόγνωση. Ένα ισχυρό El Niño μπορεί να αυξήσει την παγκόσμια μέση θερμοκρασία ή να επηρεάσει τροπικά μοτίβα βροχόπτωσης, αλλά αυτό δεν μεταφράζεται αυτόματα σε συγκεκριμένο καιρό για την Ελλάδα. Τρίτον, υποβαθμίζουν την αβεβαιότητα. Οι εποχικές προγνώσεις δεν είναι ημερήσιες προγνώσεις. Δεν λένε «στις 20 Ιουλίου θα έχουμε καύσωνα», αλλά εκτιμούν πιθανότητες αποκλίσεων σε μεγάλες περιοχές και μεγάλες χρονικές περιόδους. Το ECMWF αναφέρει ότι οι εποχικές προγνώσεις παρέχουν πληροφορίες για ατμοσφαιρικές και ωκεάνιες συνθήκες έως αρκετούς μήνες μπροστά, με ensemble σύστημα, δηλαδή με πιθανοκρατική λογική και όχι με βεβαιότητα.

Αν θέλουμε να αξιολογήσουμε υπεύθυνα το πιθανό El Niño του 2026, δεν αρκεί ένας τίτλος. Πρέπει να παρακολουθούμε:

-Τις ανωμαλίες SST στις περιοχές Niño 3.4 και Niño 1+2. Αυτές δείχνουν την ωκεάνια εξέλιξη.
-Τη σύζευξη ωκεανού–ατμόσφαιρας. Δεν αρκεί να ζεσταθεί η θάλασσα· πρέπει να ανταποκριθεί και η ατμόσφαιρα.
-Την εξέλιξη των εποχικών ensembles. Όχι ένα run, αλλά τη συνέπεια πολλών μελών και διαφορετικών συστημάτων.
-Τους ευρωπαϊκούς δείκτες κυκλοφορίας. NAO, αεροχείμαρρος, εμποδισμοί, θερμοκρασία Μεσογείου και κατανομή γεωδυναμικών υψών είναι πιο άμεσα χρήσιμα για την Ελλάδα.
-Τις εβδομαδιαίες αποκλίσεις και όχι μόνο τον μηνιαίο μέσο όρο. Ένας μήνας μπορεί να κρύβει δύο διαφορετικές φάσεις: μια δροσερή και βροχερή περίοδο και μια θερμή και ξηρή περίοδο.

Τι σημαίνει για το καλοκαίρι στην Ελλάδα

Για το ελληνικό καλοκαίρι, η ύπαρξη El Niño από μόνη της δεν αρκεί για να βγει ασφαλές συμπέρασμα. Οι καύσωνες στην Ελλάδα συνδέονται περισσότερο με συγκεκριμένες συνοπτικές διατάξεις: θερμές μεταφορές από τη βόρεια Αφρική, εγκατάσταση RIDGE (θερμής ράχης) στα 500 hPa, επιμονή αντικυκλωνικών συνθηκών, ξηρότητα εδάφους και αλληλεπίδραση με τη θερμή Μεσόγειο.

Το El Niño μπορεί να αποτελεί τμήμα του ευρύτερου κλιματικού υπόβαθρου, ειδικά αν είναι ισχυρό και διαρκές, αλλά δεν είναι ο άμεσος «διακόπτης» που θα φέρει ή δεν θα φέρει καύσωνα στην Ελλάδα. Άρα για να δώσουμε μια σοβαρή ενημέρωση προς τον κόσμο θα πρέπει να λέμε , ότι υπάρχει αυξημένη πιθανότητα ανάπτυξης El Niño μέσα στο 2026, και το φαινόμενο μπορεί να έχει σημαντικές παγκόσμιες επιπτώσεις, κυρίως σε τροπικές και υποτροπικές περιοχές και σε τμήματα της Αμερικής. Για την Ευρώπη και ιδιαίτερα για την Ελλάδα, η επίδραση είναι πιο έμμεση, λιγότερο σταθερή και δεν δικαιολογεί απλουστευτικούς τίτλους περί βέβαιων ακραίων καυσώνων.

Το συμπέρασμά μας είναι οτι το πιθανό El Niño του 2026 είναι ένα φαινόμενο που πρέπει να παρακολουθείται σοβαρά, όχι όμως με πανικό. Οι επίσημες πηγές δείχνουν αυξημένη πιθανότητα ανάπτυξης El Niño, αλλά δεν τεκμηριώνουν αυτόματη, άμεση και ισχυρή επίδραση στην Ελλάδα. Για τη χώρα μας, η αξιόπιστη πρόγνωση θα προκύψει από την παρακολούθηση των ευρωπαϊκών και μεσογειακών κυκλοφοριακών διατάξεων, των ensemble προγνώσεων και των εβδομαδιαίων αποκλίσεων. Η σύνδεση με το El Niño υπάρχει ως πιθανός μακρινός κλιματικός παράγοντας, αλλά όχι ως απλή και βέβαιη αιτία συγκεκριμένων ακραίων φαινομένων .

Με απλά λόγια: Το El Niño είναι σημαντικό παγκόσμιο κλιματικό φαινόμενο. Δεν είναι όμως δελτίο καιρού για την Ελλάδα . Χρειάζεται παρακολούθηση, όχι πανικός.. Ευχής έργο θα ήταν και η Eθνική Mετεωρολογική Υπηρεσία (ΕΜΥ) να εκδίδει κάθε τόσο ειδικά δελτία παρακολούθησης των παραπάνω δεικτών, για να ενημερώνει υπεύθυνα τους πολίτες.

Πηγή: https://www.newsbomb.gr/